خواص برنج سیاه | 17 خاصیت معجزه گر برنج سیاه برای سلامتی + طرز پخت

برنج سیاه یکی از انواع محبوب برنج به رنگ بنفش تیره یا سیاه و با پیشینه تاریخی کهن است که به عنوان برنج ممنوعه یا برنج امپراطوری در طول تاریخ نیز شناخته است.

از جمله خواص برنج سیاه می توان به لاغری، سلامت قلب، کبد، کلیه ها، سم زدایی بدن، درمان کبد چرب، سلامت پوست و مو، بهبود آسم و افزایش توانایی شناختی اشاره کرد. برنج سیاه برای زنان باردار و دیابتی ها نیز مفید است.

طبع برنج سیاه معتدل و خشک است.

خواص برنج سیاه
خواص برنج سیاه

جالب است بدانید:

  • برنج سیاه در طب سنتی چین باستان برای سلامت کلیه، معده و کبد استفاده می شده است.
  • هزاران سال پیش در چین باستان مردان چینی اصیل زاده و نخبگان مالکیت برنج سیاه را به دلیل کمیاب و مغذی بودن آن در اختیار گرفته و استفاده از آن توسط افرادی غیر سلطنتی و معمولی را قدغن اعلام کردند، به همین دلیل این برنج به نام برنج ممنوعه نامگذاری شد.
  • اگرچه این نوع برنج امروزه دیگر ممنوع نیست اما نسبت به سایر انواع برنج در مقادیر کمتری قابل دسترس می باشد.
  • برنج سیاه با این که از دیرباز در کشورهای آسیایی مصرف می شده اما استفاده از آن در برخی کشورهای جهان طی سال های اخیر صورت گرفته، به عنوان مثال مردم آمریکا سال 1995 با این ماده غذایی آشنا شده اند.
  • برنج سیاه از همان گیاه خانواده برنج های دیگر به دست می آید ، این نوع برنج دارای مزه ای شبیه برنج قهوه ای است.

برای آشنایی با خواص دارویی برنج سیاه برای سلامتی، پوست و مو، طرز تهیه ماسک صورت، نحوه پخت، طرز استفاده و تفاوت برنج سیاه با انواع دیگر برنج در ادامه با پرشین استار همراه باشید.

خواص دارویی و فواید برنج سیاه

1. خواص برنج سیاه برای لاغری

اگرچه برنج سیاه حاوی کالری قابل توجهی است – هر نصف فنجان برنج سیاه حدود 160 کالری دارد – اما این ماده غذایی سرشار از فیبر و پروتئین نیز می باشد که به کاهش اشتها کمک کرده و مانع مصرف زیاد میان وعده های چاق کننده در فرد می شود.

مواد معدنی و ترکیبات فعال موجود در برنج سیاه نیز متابولیسم بدن را افزایش داده و به کالری سوزی و چربی سوزی کمک می کند.

2. خواص برنج سیاه در بارداری

برنج سیاه حاوی پروتئین فراوان است و مقدار اسید آمینه لیزین و آرژنین موجود در آن سه برابر بیشتر از برنج سفید است و به همین دلیل برای رشد جنین و سلامت زنان باردار مفید می باشد.

آهن موجود در برنج سیاه چندین برابر برنج سفید است و مصرف آن در دوران بارداری از بروز کم خونی پیشگیری می کند و فیبر فراوان برنج سیاه خطر بروز مشکلات معده و گوارشی را کاهش می دهد.

بهترین روش مصرف برنج سیاه در دوران بارداری به صورت فرنی می باشد.

3. درمان بیماری های مزمن

برنج سیاه حاوی آنتی اکسیدان های قوی به نام آنتوسیانین ها است که استرس اکسیداتیو را کاهش داده و از اثرات منفی رادیکال های آزاد پیشگیری می کنند، به همین دلیل مصرف برنج سیاه خطر ابتلا به بیماری های مزمن همچون سرطان، بیماری های قلبی، آرتریت روماتوئید و پیری زودرس را کاهش می دهد.

4. سلامت قلب

برنج سیاه فیبر بیشتری نسبت به سایر انواع برنج داشته و چربی ناچیزی دارد که هر دو این ویژگی ها برای سلامت قلب مفید هستند.

فیبر باعث کاهش کلسترول، تری گلیسیرید و فشار خون بالا می شود و با جلوگیری از تشکیل پلاک در دیواره شریان ها از بروز بیماری های قلبی همچون آترواسکلروز، حمله قلبی و سکته پیشگیری می کند.

5. دیابت و قند خون

فیبر فراوان موجود در برنج سیاه به آزادسازی انسولین و تنظیم گلوکز خون کمک کرده و از نوسان های شدید قند خون در افراد مبتلا به دیابت پیشگیری می کند.

6. سم زدایی بدن

آنتوسیانین های موجود در برنج سیاه رابطه نزدیکی با کاهش سموم در بدن دارد و به عملکرد درست کبد و کلیه ها کمک کرده و با سم زدایی بدن باعث کاهش فشار روی این اندام ها می شود.

7. معده و هضم

فیبر فراوان برنج سیاه عملکرد سیستم گوارشی را بهبود بخشیده، جذب مواد مغذی را افزایش می دهد و خطر بروز مشکلات گوارشی همچون سوء هاضمه، یبوست، اسهال و نفخ را کاهش می دهد.

فیبر حرکات روده را نیز تنظیم و سطح باکتری های موجود در روده را تنظیم می کند.

8. انرژی بخش

برنج سیاه منبع غنی کربوهیدرات ها است که برای تامین انرژی بدن عالی بوده و به همین دلیل این نوع برنج غذای اصلی مردم بسیاری از کشورهای آسیایی را تشکیل داده است.

9. فاقد گلوتن

برنج سیاه نیز مانند سایر انواع برنج فاقد گلوتن است و مصرف آن در افراد مبتلا به سلیاک و افرادی که به گلوتن حساسیت دارند ضرری ندارد.

10. سلامت چشم

آنتوسیانین های موجود در برنج سیاه از چشم در برابر مشکلاتی همچون دژنراسیون ماکولا محافظت کرده و مصرف برنج سیاه خطر بروز آب مروارید و عوارض چشمی ناشی از دیابت را کاهش می دهد.

برخی تحقیقات نشان داده آنتوسیانین ها برای درمان نزدیک بینی و آب سیاه نیز تاثیر مثبت دارند.

11. سرطان

آنتوسیانین های موجود در برنج سیاه خاصیت ضد سرطانی نیز دارند و رشد تومورها را کاهش می دهد. طبق مطالعات حیوانی انجام شده عصاره برنج سیاه از گسترش سلول های سرطان سینه در موش ها پیشگیری می کند.

12. ضد التهاب

محققان کره ای دریافته اند عصاره برنج سیاه به دلیل خاصیت ضد التهابی برای کاهش علائم ادم و درماتیت تماسی مفید است.

13. کبد چرب

خاصیت آنتی اکسیدانی عصاره برنج سیاه سوخت و ساز اسیدهای چرب در بدن را تنظیم کرده و با کاهش سطح کلسترول و تری گلیسیرید، خطر ابتلا به کبد چرب را کاهش می دهد.

14. توانایی شناختی مغز

استرس اکستیداتیو اثر منفی روی عملکرد شناختی و مغز دارد و خاصیت آنتی اکسیدانی آنتوسیانین های موجود در برنج سیاه به کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود عملکرد مغز کمک می کند.

15. آسم

آنتوسیانین های موجود در برنج سیاه با کاهش التهاب در راه های هوایی و خلط بیش از حد دستگاه تنفسی به جلوگیری و درمان بیماری آسم کمک می کنند.

16. خواص برنج سیاه برای پوست

توجه داشته باشید:

قبل از اعمال موضعی هرگونه ماسک یا ضماد روی پوست صورت و سایر نقاط حساس بدن، حتما اندکی از آن را روی بخش کوچکی از پوست دست تست کرده و 20 دقیقه منتظر بمانید تا از عدم حساسیت پوست خود مطمئن شوید.

برنج سیاه به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی قوی از پوست در برابر پرتوهای مضر خورشید و آلودگی ها محافظت کرده، به کاهش علائم پیری زودرس همچون چین و چروک، خطوط ناخوشایند و لکه های تیره پوست کمک می کند و به دلیل دارا بودن پروتئین های مختلف باعث افزایش الاستیسیته و استحکام پوست می شود.

ماسک برنج سیاه و عسل

مقداری پودر برنج سیاه خشک و عسل را مخلوط کرده و به صورت لایه نازک روی پوست صورت بمالید. بعد از 20 تا 30 دقیقه صورت خود را با آب سرد بشویید. این ماسک باعث مرطوب شدن پوست می شود.

ماسک صورت آب برنج سیاه

نصف فنجان برنج سیاه را با 4 فنجان آب مخلوط کرده و برای 10 دقیقه روی حرارت بگذارید تا بجوشد. سپس از روی حرارت برداشته و منتظر بمانید تا خنک شده و برنج ها ته نشین شود. سپس حوله کاغذی را به آب برنج آغشته کرده و به مدت 10 تا 15 دقیقه روی صورت قرار دهید.

17. خواص برنج سیاه برای مو

در چین از مخمر آب برنج سیاه برای شستن موها استفاده می کنند زیرا آب برنج سیاه خاصیت ضد اکسیدانی است که به تغذیه و سلامت پوست سر و موها کمک کرده و موها را براق و صاف می کند.

برنج سیاه حاوی بیوتین، ویتامین B و دیگر پروتئین های ضروری برای رشد موها نیز می باشد که از مو در برابر باد و پرتوهای خورشید محافظت می کند.

برای تهیه شامپو خانگی برنج سفید کافیست مقداری آب برنج سیاه را با ژل آلوئه ورا ترکیب کنید، این شامپو به حفظ سلامت موها در برابر آسیب های مختلف کمک می کند.

تفاوت برنج سیاه، برنج سفید و قهوه ای
تفاوت برنج سیاه، برنج سفید و قهوه ای

روش پختن برنج سیاه

نکته 1: مدت زمان پخت برنج سیاه بیشتر از برنج سفید است اما از آن جا که پخت بیش از حد ممکن است باعث از دست رفتن برخی مواد مغذی آن شود بهتر است یک شب قبل از پخت آن را در آب خیس کنید، در این صورت مدت زمان پخت کمتری نیاز داشته و مغذی تر خواهد بود.

نکته 2: توجه داشته باشید به اندازه 2 برابر برنج خام استفاده شده، برنج سیاه پخته به دست می آید و به ازای هر فنجان برنج سیاه لازم است 2 فنجان آب برای پخت و پز استفاده کنید.

نکته 3: هرچه دانه های برنج سیاه تیره تر باشد برنج کیفیت بهتری خواهد داشت.

ابتدا برنج را  2 یا 3 بار با آب سرد بشویید تا کاملا تمیز شود و بگذارید یک شب در آب بماند.

سپس برنج را به همراه آب کافی داخل قابلمه ریخته و روی شعله زیاد بگذارید تا به جوش بیاید، سپس شعله را کم کرده، درب قابلمه را بگذارید به طوری که هوا بتواند از آن خارج شود.

بعد از 20 تا 30 دقیقه که آب برنج به طور کامل تبخیر شد شعله را خاموش کرده و بگذارید برنج به همان حالت تا 15 دقیقه بماند.

برنج سیاه بعد از پخت به رنگ بنفش تیره می شود و ممکن است باعث لکه دار شدن ظروف شود.

نگهداری و طرز استفاده از برنج سیاه

از برنج سیاه می توان داخل سالاد یا برای تهیه دسر، کیک، نان، فرنی و نودل برنج سیاه استفاده کرد.

برنج سیاه خام را به مدت 3 ماه می توان در ظروف دربسته و در دمای اتاق نگهداری کرد.

برنج سیاه پخته به دلیل رشد و نمو باکتری ها، خیلی زود فاسد شده و می تواند باعث مسمومیت غذایی شود بنابراین سعی کنید همان روز آن را مصرف کنید.

در صورت تمایل به نگهداری برنج پخته می توانید بعد از سرد شدن، آن را داخل ظروف دربسته به مدت حداکثر 2 روز در یخچال نگهداری کنید و از بیش از یک بار گرم کردن آن خودداری کنید.

تفاوت برنج سیاه با برنج سفید و قهوه ای

برنج سیاه نیز مانند برنج قهوه ای سبوس دارد بنابراین هر دو برنج قهوه ای و سیاه از نظر مقادیر فیبر و برخی ترکیبات دیگر نسبت به برنج سفید مغذی تر هستند اگرچه برنج سیاه نسبت به برنج قهوه ای ارزش غذایی بیشتری دارد.

بسیاری از خواص برنج سیاه و رنگ آن به دلیل حضور ترکیبات آنتی اکسیدانی به نام آنوسیانین ها است که در انگور بنفش و زغال اخته هم وجود دارد، برنج سفید و قهوه ای فاقد این ماده مغذی می باشند.

برنج سیاه کالری کمتری نسبت به برنج سفید و قهوه ای دارد.

برخی افراد گمان می کنند برنج سیاه همان برنج وحشی است اما این دو با هم تفاوت دارند.

ارزش غذایی برنج سیاه

مواد مغذی موجود در 1 فنجان برنج سیاه پخته به صورت زیر است:

کالری: 160
چربی: 2 گرم
کربوهیدرات: 34 گرم
فیبر: 3 گرم
پروتئین: 5 گرم

عوارض جانبی و مضرات برنج سیاه

تاکنون عوارض و مضراتی خاصی برای برنج سیاه اعلام نشده است.

منبع: healthbenefitstimes – organicfacts – stylecraze – wikihow