خواص زالزالک | 19 خاصیت شگفت انگیز زالزالک در سلامتی، بارداری، طب سنتی و پوست

زالزالک از میوه های کوچک پرخاصیت است که به خانواده توت ها تعلق دارد. این میوه بومی اروپا و مناطق مدیترانه ای است و بیشتر در نیمکره شمالی کره زمین مخصوصا نواحی معتدل آمریکای شمالی، اروپا و آسیا یافت می شود.

طعم زالزالک ترش و رنگ آن معمولا قرمز متمایل به صورتی است، اگرچه به رنگ های زرد و سیاه نیز یافت می شود. زالزالک بسیار شبیه توت ها است با این تفاوت که مانند آلو هسته دارد.

از جمله خواص دارویی زالزالک می توان به لاغری، سلامت قلب، درمان نارسایی قلبی و تسکین درد قفسه سینه، کاهش فشار خون و کلسترول بالا، درمان یبوست و اسهال، عفونت روده، کم خوابی و سلامت چشم اشاره کرد.

طبع زالزالک سرد و خشک است.

عکس درخت زالزالک
عکس درخت زالزالک

جالب است بدانید:

  • برخلاف میوه کوچک زالزالک، درخت آن می تواند تا 10 متر نیز رشد کند.
  • به دلیل ظاهر زیبا و دوست داشتنی این گیاه، برخی افراد از آن به عنوان گیاهی زینتی استفاده می کنند.
  • تا قرن 19 ام میلادی اعتقاد بر این بود که زالزالک دارای خاصیت های ماوراطبیعی است.
  • در انگلستان قدیم از درخت های زالزالک برای ایجاد پرچین های خاردار برای جلوگیری از ورود رعیت به املاک خصوصی استفاده می شده است.
  • گونه های مختلف درخت زالزالک وحشی یا غیر وحشی وجود دارد که اکثر آن ها گل و خار دارند و برخی انواع آن تا 400 سال نیز عمر می کنند.

در ادامه با پرشین استار همراه شوید تا با بهترین خواص زالزالک برای سلامتی، بارداری، لاغری و پوست و مو آشنا شده و درباره ارزش غذایی و مضرات آن بیشتر بدانیم.

خواص دارویی و فواید زالزالک

1. خواص زالزالک در بارداری

زالزالک از میوه های آرامش بخش است که به کاهش استرس و اضطراب و نگرانی های دوران بارداری کمک می کند.

زالزالک برای کاهش فشار خون بالا در زنان باردار مفید است و خوردن میوه یا نوشیدن چای آن قبل از خواب، بی خوابی را برطرف می کند.

مصرف زالزالک برای درمان یبوست مفید است. زالزالک دارای اثر ضد اسپام است و گرفتگی ها را برطرف می کند.

توصیه می شود زنان باردار برای تقویت سیستم ایمنی، چای زالزالک که با استفاده از 15 عدد زالزالک خشک و 3 لیتر آب تهیه می شود، میل کنند.

هشدار1. نحوه مصرف زالزالک در دوران بارداری بسیار مهم است و بهتر است به صورت کمپوت، دمنوش و چای استفاده شود و از مصرف زالزالک خام، مربا یا تنتور زالزالک در دوران بارداری اجتناب شود.

هشدار 2. مصرف بیش از حد زالزالک می تواند به سقط جنین منجر شود و استفاده از ضماد آن در مادران شیرده، شیر را کم می کند.

هشدار 3. زنان باردار قبل از مصرف زالزالک حتما با پزشک خود مشورت کنند زیرا زالزالک در برخی زنان باعث تشدید مشکلات سلامتی در این دوران می شود.

2. خواص زالزالک برای لاغری

مصرف زالزالک متابولیسم و چربی سوزی در بدن را افزایش می دهد، احتباس آب در بدن را برطرف کرده و با کاهش سدیم در بدن و افزایش ادرار به لاغری و کاهش وزن کمک می کند.

میوه زالزالک برای افزایش کالری سوزی حین فعالیت های بدنی نیز مفید است.

3. کاهش فشار خون بالا

فشار خون بالا عمدتا به دلیل تنگ شدن عروق خونی یا تشکیل پلاک در عروق رخ می دهد، زالزالک حاوی فلاونوئیدها و پروسیانیدین های الیگومری است که به گشاد شدن رگ ها کمک کرده و فلاونوئیدها باعث رفع پلاک های خونی می شوند. این خاصیت زالزالک کلسترول بد خون را کاهش داده و به کاهش فشار خون بالا نیز کمک می کند.

نکته: قبل از مصرف زالزالک به منظور کاهش فشار خون، حتما در مورد دوز مصرفی روزانه زالزالک با پزشک مشورت کنید.

4. استرس و اضطراب

در طب سنتی زالزالک به عنوان میوه عالی برای کاهش استرس، اضطراب، افسردگی شناخته شده و از سوی دیگر تحقیقات نشان داده که زالزالک درمان عالی برای از بین بردن استرس و ایجاد آرامش در مغز است.

مصرف زالزالک میزان فشار عصبی که در اثر اضطراب ایجاد می شود را کاهش داده، هورمون های بدن را کنترل می کند و به ایجاد بی حسی در شرایط استرس زا کمک می کند.

توصیه می شود افرادی که دچار دل شکستگی یا غم از دست دادن عزیزان شده اند از این میوه آرامش بخش بیشتر مصرف کنند.

5. کاهش کلسترول

فلاونوئیدهای موجود در زالزالک به کاهش کلسترول بد خون کمک کرده و با بهبود متابولیسم چربی های بدن مانع مسدود شدن شریان ها و حمله قلبی می شود.

6. گردش خون

زالزالک حاوی فلاونوئیدها است که یا جلوگیری از لختگی خون، به افزایش گردش خون در سراسر بدن کمک کرده و باعث ایجاد تعادل در بدن می شود.

7. تقویت سیستم ایمنی بدن

زالزالک دارای خاصیت آنتی اکسیدانی است که به سم زدایی بدن کمک کرده و به دلیل محتوای ویتامین C موجود در آن باعث افزایش فعالیت گلبول های سفید خون می شود و سیستم ایمنی بدن را تا حد زیادی تقویت می کند.

8. معده، یبوست، اسهال

ترکیبات موجود در زالزالک برای فلور روده مفید هستند و به جذب مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک می کنند.

فیبر نیز به بهبود عمل هضم و گوارش در معده و روده کمک کرده، حرکات روده ای را تنظیم می کند و از بروز نفخ ، یبوست و ترش کردن معده جلوگیری می کند و برای بیماری های جدی همچون سرطان کولون و زخم معده مفید است.

زالزالک برای افرادی که دچار اسهال هستند مفید است.

9. عفونت روده

مصرف زالزالک برای افرادی که از عفونت های روده ای همچون کرم روده رنج می برند مفید است.

10. انرژی بخش

مصرف زالزالک با بهبود گردش خون به اکسیژن رسانی به اندام های مختلف بدن کمک کرده، متابولیسم را بهبود می بخشد و باعث تقویت مهارت های شناختی و افزایش انرژی بدن می شود.

زالزالک استقامت بدنی را افزایش داده و خستگی را برطرف می کند.

11. خواب

مصرف زالزالک برای افرادی که از بی خوابی رنج می برند بسیار مفید است زیرا به آرام سازی عصب ها کمک کرده و کیفیت خواب را بهبود می بخشد.

12. سلامت قلب

همانطور که قبلا اشاره شد زالزالک به کاهش کلسترول بد و فشار خون بالا کمک کرده و جریان خون را بهبود می بخشد.

از سوی دیگر مصرف زالزالک به دلیل ترکیبات مغذی موجود در آن از جمله پلی فنل ها، ساپونین ها، کاتچین ها و دیگر آنتی اکسیدان ها، برای سلامت قلب بسیار مفید است و عصاره زالزالک به درمان مشکلات قلبی از جمله نارسایی قلبی و آترواسکلروز کمک می کند.

درد قفسه سینه یا آنژین، اگرچه همیشه نشانه مشکلات قلبی نیست اما می تواند بسیار دردناک باشد، فلاونوئیدهای موجود در زالزالک درد قفسه سینه را کاهش داده و انسداد رگ ها را برطرف می کنند.

هشدار: در صورتی که از درد قفسه سینه رنج می برید لازم است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

13. سرطان

زالزالک به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی قوی با سلول های سرطانی در بدن مبارزه کرده و به پاکسازی و سم زدایی بدن کمک می کند.

14. چشم و بینایی

زالزالک برای سلامت چشم عالی است و ویتامین A موجود در آن، برای بینایی مفید بوده و خطر ابتلا به آب مروارید را کاهش می دهد.

فواید و مضرات زالزالک
فواید و مضرات زالزالک

15. خواص زالزالک برای پوست

خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی زالزالک برای پوست مفید است و اعمال موضعی آن به درمان زخم، آکنه، جوش و بریدگی ها کمک می کند.

زالزالک برای جوانسازی پوست و کاهش علائم پیری زودرس از جمله چین و چروک، لک های تیره و خطوط ناخوشایند پوستی مفید است.

زالزالک برای کاهش علائم اگزما و پسوریازیس نیز استفاده می شود.

16. خواص زالزالک برای مو

مصرف خوراکی زالزالک برای تقویت موها مفید است و به درمان ریزش مو کمک می کند.

17. خواص زالزالک در طب سنتی

  • مقوی معده
  • ملین
  • بازکننده گرفتگی ها
  • پوست درخت آن تب بر است
  • خاکستر یا زغال آن برای درمان سوهاضمه و اسهال مفید است (سوزاندن میوه زالزالک)

18. خواص چای و دمنوش زالزالک

از چای و دمنوش زالزالک از قرن اول برای اهداف پزشکی در طب سنتی استفاده می شده است.

چای زالزالک در طول تاریخ به عنوان نوشیدنی محافظ سلامت قلب شناخته شده که برای درمان بیماری های قلبی در مراحل اولیه مفید است و خستگی و تنگی نفس را برطرف می کند.

چای زالزالک فشار خون و کلسترول بد را کاهش می دهد و درد قفسه سینه را تسکین می بخشد.

این چای، آرامش بخش است و در شرایط تنش زا به کاهش استرس کمک می کند.

چای زالزالک خاصیت ضد پیری دارد، چین و چروک را کاهش داده و مشکلات پوستی، خارش، یخ زدگی، اگزما و پسوریازیس را درمان می کند.

چای زالزالک انرژی بخش است و برای مشکلات باروری در مردان مفید است زیرا کیفیت و تعداد اسپرم ها را افزایش داده و اختلال نعوظ را درمان می کند.

مصرف 5 تا 8 گرم از دمنوش گل زالزالک در روز، برای ضعف قلب، آنژین، ورم آئورت، اختلالات عصبی از جمله نگرانی، بی‌خوابی، سرگیجه، احساس صد‌ا د‌ر گوش مفید است.

طرز تهیه چای و دمنوش زالزالک

چای زالزالک را می توان از میوه، برگ و گل های زالزالک تهیه کرد، برای تهیه آن کافیست برگ و گل زالزالک را به مدت 15 دقیقه یا میوه آن را به مدت 15 تا 30 دقیقه داخل آب جوش خیس کنید تا دم بکشد.

روش دیگر این است که میوه زالزالک به آب در حال جوش اضافه کرده و به مدت 10 دقیقه بپزید اما توجه داشته باشید که زالزالک در اثر پختن، بسیاری از خواص خود را از دست خواهد داد.

این چای طعم کمی ترش، کمی تلخ و بوی نامطبوعی دارد. بزرگسالان می توانند روزانه 2 یا 3 فنجان چای زالزالک استفاده کنند و این مقدار تا 16 هفته معمولا بی خطر است.

هشدار 1: مصرف چای زالزالک در برخی افراد باعث بروز آلرژی شده و با تهوع، ناراحتی معده، خستگی، عرق کردن، سردرد، سرگیجه، تپش قلب، بی خوابی، خونریزی بینی و آشفتگی همراه است.

هشدار 2: توصیه می شود بیماران قلبی، زنان باردار و مادران شیرده قبل از مصرف این چای با پزشک مشورت کنند.

19. خواص برگ و گل زالزالک

عصاره برگ زالزالک برای تقویت دیواره رگ های خونی مفید است.

برگ و گل زالزالک برای درمان نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونر، فشار خون بالا و آریتمی استفاده می شود و برای بیماری های گوارشی و کلیوی مفید است.

گل زالزالک گلو درد را تسکین می بخشد.

چای گل و برگ زالزالک برای درمان اضطراب مفید است.

بهترین روش های استفاده از زالزالک برای سلامتی

این روش ها برای دوران بارداری نیز قابل استفاده می باشد:

زالزالک برای کاهش ضربان قلب

کافیست 5 عدد زالزالک خشک را در 400 میلی لیتر آب خیسانده و بگذارید 15 دقیقه بپزد، بعد از صبحانه و یک ساعت قبل از خوابیدن یک لیوان از آن بنوشید.

برای دفع آب اضافی بدن (ادم) در دوران بارداری نیز می توان از این درمان استفاده کرد.

زالزالک برای کاهش تنش های عصبی

80 گرم برگ زالزالک را داخل نیم لیتر آب داغ خیسانده و بعد از نیم ساعت صاف کنید. 100 میلی لیتر از آن را سه بار در روز بنوشید.

همچنین می توانید 1/5 قاشق غذاخوری میوه زالزالک را به 300 میلی لیتر آب داغ اضافه کرده، به مدت یک ساعت و نیم روی ظرف را بپوشانید، سپس آن را از صافی عبور داده و سه بار در روز به اندازه 30 میلی لیتر میل کنید.

زالزالک برای درمان بی خوابی

50 گرم گل زالزالک را در 300 میلی لیتر آب داغ خیسانده و بعد از خنک شدن آن را صاف کنید. توصیه می شود سه بار در روز و هر بار 15 میلی لیتر از آن را میل کنید.

روش مصرف زالزالک

زالزالک را می توان به صورت خام یا در پخت و پز استفاده کرد، پودر زالزالک خشک در تهیه کوکی و شیرینی کاربرد دارد.

به دلیل عطر خاص و طعم ترش و شیرین زالزالک، از آن در تهیه نوشیدنی ها و آب نبات به خصوص در کشورهایی آسیایی استفاده می شود.

در اروپا و آمریکای شمالی زالزالک معمولا خام مصرف می شود یا به صورت پخته و یا در تهیه ژله و مربا از آن استفاده می شود.

ارزش غذایی زالزالک

کالری: 150

چربی: 3 گرم

کربوهیدرات: 29 گرم

قند: 18 گرم

پروتئین: 1 گرم

عوارض جانبی و مضرات زالزالک

برخی افراد پس از خوردن زالزالک علائم ناخوشایندی همچون ناراحتی معده، خستگی، تعریق، تهوع، سرگیجه، آشفتگی را تجربه کرده یا دچار عوارض شدیدتری مانند تنگی نفس، واکنش های آلرژیک شدید، مشکلات قلبی یا نوسانات خلق و خو مواجه می شوند.

توصیه می شود از مصرف میوه زالزالک خام در دوران بارداری و شیردهی اجتناب شود.

منبع: healthspectra stylecraze organicfacts drhealthbenefitslady-magazine

فال حافظ کوکا