ویلیام شکسپیر، الهام‌بخش بزرگ سینماگران جهان

53

ویلیام شکسپیر، شاعر، نویسنده، بازیگر و نمایشنامه نویس انگلیسی که وی را بزرگ‌ترین نویسنده در زبان انگلیسی دانسته‌اند را شاید بتوان موفق‌ترین “فیلم‌نامه‌نویس” سینما نیز دانست. ویلیام شکسپیر در روز ۲۳ آوریل ۱۶۱۶ میلادی در پنجاه و دوسالگی درگذشت. این در حالیست که چهارصدمین سالمرگ او را پشت سر می گذاریم.

شکسپیر اگر چه ۲۸۰ سال پیش از ظهور سینما از دنیا رفت، اما کارگردانان عالم هنر عاشق آثارش هستند و نمایشنامه‌های او را بارها دستمایه‌ی نمایش ها و فیلم‌های خود قرار داده‌اند. مکبث، هملت، اُتللو، ژولیوس سزار، رومئو و ژولیت، تاجر ونیزی، رویای شب نیمه تابستان، کینگ جان، کمدی اشتباهات، هنری پنجم، هیاهوی بسیار برای هیچ، تروئیلوس و کریسدا، آنتونیوس و کلئوپاترا، کوریولانوس، حکایت زمستان، رام کردن زن سرکش، خوش است آنچه هست پایانش خوش، تلاش بیهوده عشق، طوفان، را می توان از مهم‌ترین آثار شکسپیر نام برد.

مکبث

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

تاکنون چندین فیلم با اقتباس از نمایشنامه “مکبث” ساخته شده است. در سال گذشته میلادی تازه‌ترین اقتباس سینمایی از این اثر به کارگردانی جاستین کورزل، اکران افتتاحیه خود را در جشنواره کن جشن گرفت و سپس به اکران عمومی درآمد. بازی درخشان مایکل فاسبندر (راست) در این فیلم تحسین منتقدان سینمایی را برانگیخت.

 

رویای شب ‌‌نیمه‌ی تابستان

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

آثار شکسپیر در همان سال‌هایی که سینما دوران صامت خود را تجربه می‌کرد، الهام‌بخش فیلمسازان بود. چندی نگذشت که سینما زبان باز کرد و سینمای ناطق به جریان افتاد. در دهه ۱۹۳۰ میلادی بود که ماکس راینهارد از هنرمندان تئاتر اتریش به همراه ویلیام دیترله در هالیوود فیلمی ناطق بر اساس نمایشنامه “رویای شب نیمه‌ی تابستان” ساخت که پر از صحنه‌های خیال‌برانگیز است.

 

هملت

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

نمایشنامه “هملت” اما از لحاظ شمار فیلم‌ها گوی سبقت را از دیگر آثار شکسپیر ربوده است. از این اثر تاکنون بیش از ۷۵ فیلم سینمایی ساخته شده است. یکی از معروف‌ترین نسخه‌ها به سال ۱۹۴۸ برمی‌گردد که نقش آن را لارنس الیویه (راست)، بازیگر مشهور تئاتر و فیلم در بریتانیا برعهده داشت.

 

ژولیوس سزار

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net

یکی از فیلم‌های به‌یادماندنی که بر اساس آثار شکسپیر ساخته شده، “ژولیوس سزار” است که در سال ۱۹۵۳ به پرده سینماهای جهان راه یافت. مارلون براندو (دوم از چپ) در نقش مارک آنتونی، ستاره درخشان این فیلم بود.

 

هنری پنجم

گروه اینترنتی پرشیـن استار | www.Persian-Star.org

کنت برانا، هنرپیشه بنام بریتانیایی، در سال ۱۹۸۹ نخستین تجربه‌‌ی کارگردانی خود را به نمایش گذاشت. فیلم هنری پنجم که برانا با اقتباس از نمایشنامه معروف شکسپیر ساخته بود، با استقبال منتقدان و فیلم‌دوستان روبرو شد و جوایز متعددی را از آن خود کرد، از جمله جایزه فیلم اروپا و جایزه بفتا برای بهترین کارگردانی. برانا که خود نقش اول را در این فیلم برعهده داشت نیز نامزد دریافت چندین جایزه، از جمله اسکار شد.


هیاهوی بسیار برای هیچ

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

کنت برانا که از بازیگران معروف و موفق آثار شکسپیر در صحنه تئاتر نیز محسوب می‌شود، در سال ۱۹۹۳ فیلمی تماشایی و سرگرم‌کننده بر اساس نمایشنامه “هیاهوی بسیار برای هیچ” ساخت که در آن هنرپیشگان معروفی چون مایکل کیتون، دنزل واشنگتن و اما تامسون نقش‌آفرینی کردند. این فیلم که با بودجه‌ای ۱۱ میلیون دلاری ساخته شده بود، از لحاظ گیشه نیز موفق بود و ۳۶ میلیون دلار فروش داشت.

 

اورسن ولز و مکبث

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

اورسن ولز، بازیگر و کارگردان اسطوره‌ای سینما، از بدو ورود به این عرصه هنری آرزو داشت که از کارهای شکسپیر فیلم بسازد. او با سرمایه‌ای اندک فیلمی با الهام از نمایشنامه “مکبث” ساخت که در آن همه چیز از فقر امکانات حکایت می‌کند، از آرایش صحنه‌ها تا صرفه‌جویی در فضاسازی و نورپردازی؛ اما همین فقر، لحن ویژه‌ای به فیلم داده است. این فیلم در سال ۱۹۴۸ در جشنواره ونیز اکران شد، اما موفقیت زیادی کسب نکرد.

 

اقتباس از مکبث در کشورهای دیگر

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

البته تنها سینمای بریتانیا و هالیوود نبوده‌اند که فیلم‌هایی ماندگار از نمایشنامه مکبث ارائه کرده‌اند. فیلم “سریر خون” که به کارگردانی آکیرا کوروساوا و بازیگری توشیرو میفونه، چهره‌های بزرگ سینمای ژاپن ساخته شده، برگردانی از نمایشنامه شکسپیر در عصر فئودال در ژاپن است. این فیلم حتی از دید برخی منتقدان موفق‌ترین اثر سینمایی است که تاکنون از مکبث ساخته شده است.

 

پولانسکی و مکبث

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

رومان پولانسکی نیز از فیلمسازان برجسته‌ای است که در سال ۱۹۷۱ نمایشنامه “مکبث” را دستمایه ساخته‌های خود قرار داده است. البته حاصل اقتباس پولانسکی از مکبث پر از صحنه‌های خونین بوده است. برخی بر این باورند که پولانسکی در این اثر سعی داشته، سرنوشت شخصی و تجربیات غم‌انگیز خود را در این فیلم پشت سر بگذارد. همسر باردار پولانسکی دو سال پیش از تهیه این فیلم به‌طرز فجیعی به قتل رسیده بود.

 

اُتللو

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

اورسن ولز چهار سال بعد از فیلم “مکبث” سراغ نمایشنامه‌ای دیگر از شکسپیر رفت و به داستان “اُتللو” پرداخت. این فیلم علیرغم آنکه با بودجه‌ای کم ساخته شده، یکی از اقتباس‌های موفق سینمایی از آثار شکسپیر محسوب می‌شود. اورسن ولز (چپ) خود نیز بازیگر اصلی این فیلم بود.

 

باز هم اُتللو

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

یکی دیگر از آثار موفقی که بر اساس “اُتللو” ساخته شده، فیلمی است به کارگردانی الیور پارکر که در سال ۱۹۹۵ به نمایش درآمد. لارنس فیشبورن (راست) نقش اُتللو و کنت برانا نقش یاگو را در این فیلم برعهده داشتند. بسیاری از صحنه‌های ‌این فیلم در ونیز و رم فیلمبرداری شدند.

 

طوفان

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.net

یکی از پرذوق‌ترین و به باور برخی‌ عجیب‌ترین اقتباس سینمایی از آثار شکسپیر، فیلم “طوفان” (محصول ۱۹۷۹) است که درک جارمن آن را کارگردانی کرده است.

 

رومئو و ژولیت

گروه اینترنتی پرشیـن استـار | www.Persian-Star.org

یکی از محبوب‌ترین فیلم‌هایی که بر اساس آثار شکسپیر ساخته شده، فیلم “رومئو + ژولیت” (رومئو و ژولیت) است که باز لورمان آن را کارگردانی کرده است. این فیلم که در آن لئوناردو دی‌کاپریو و کلیر دینز نقش‌آفرینی کرده‌اند، در سال ۱۹۹۶ اکران شد. رومئو و ژولیت با بودجه‌ای حدود ۱۴ میلیون دلار ساخته شد، اما بیش از ۱۴۷ میلیون دلار فروش داشت.



تازه‌ترین اقتباس از آثار شکسپیر

گروه اینترنتی پرشین استار | www.Persian-Star.org

فیلم “مکبث” با بازیگری مایکل فسبندر و ماریون کوتیار (تصویر) جدید‌ترین اثر سینمایی است که نمایشنامه ویلیام شکسپیر را دستمایه خود قرار داده است. این فیلم را جاستین کورزل کارگردانی کرده است. فیلمبرداری این فیلم تنها هفت هفته به طول انجامید. “مکبث” در سال ۲۰۱۵ برای نخستین بار در جشنواره کن به نمایش درآمد و از نامزدهای دریافت جایزه نخل طلایی بود.