تصاویری زیبا و دیدنی از پدیده شفق قطبی

شفق قطبی یا نورهای شمالی از زیباترین صحنه های دراماتیک و جادویی طبیعت است که چشم هر بیننده ای را خیره می کند اما آیا واقعا می دانید علت وقوع این پدیده زیبای طبیعی چیست؟

عکس های خیره کننده شفق قطبی
عکس های خیره کننده شفق قطبی

خورشید ستاره سوزانی است که در مرکز منظومه شمسی ما قرار گرفته و زندگی را برای سیاره زمین به ارمغان می آورد.

میدان مغناطیسی اطراف خورشید بر اثر گردش کره زمین به دور آن دچار تغییر شده و هنگامی که این میدان های مغناطیسی با هم برخورد می کنند، از انفجار حاصل از آن ها، لکه های خورشیدی ایجاد می شود.

این لکه های خورشیدی وسعت زیادی دارند به طوری که اندازه بزرگ ترین آن ها به چندین برابر قطر زمین نیز می رسد.

در مرکز خورشید دما حدود 27 میلیون درجه فارنهایت (15 میلیون درجه سانتیگراد) است و هنگامی که دمای سطح خورشید کم و زیاد می شود خورشید می جوشد و حباب تولید می کند و به این ترتیب ذرات باردار از ناحیه لکه های خورشیدی خارج شده و پس از برخورد با ذرات پلاسمایی – که به عنوان باد خورشیدی شناخته شده اند – به داخل فضا پرتاب می شوند.

حدود 40 ساعت طول می کشد تا این ذرات باردار به جو زمین رسیده و صحنه های زیبای شفق قطبی را ایجاد کنند.

شفق قطبی نه تنها روی زمین بلکه در سایر نواحی منظومه شمسی ما – و حتی شاید در خارج از آن – نیز رخ می دهد.

غول های گازی در منظومه شمسی ما (مشتری، زحل، اورانوس و نپتون) هر یک اتمسفر ضخیم و میدان های مغناطیسی قوی دارند که می توانند شفق های قطبی تولید کنند، اگرچه به دلیل شرایط متفاوت شکل گیری، با آن چه ما روی زمین می بینیم تفاوت هایی دارد.

تصاویر زیبا شفق قطبی
تصاویر زیبا شفق قطبی

لکه های خورشیدی و سیکل شکل گیری

لکه های خورشیدی و طوفان های خورشیدی که باعث ایجاد شگفت انگیزترین صحنه های شفق قطبی می شود تقریبا هر 11 سال رخ می دهد و از سال 1749 میلادی دانشمندان به ثبت فعالیت های خورشیدی پرداخته اند و تاکنون حدود 22 سیکل کامل ثبت شده است.

ذرات باردار و جاذبه قطبی

کره زمین به طور پیوسته با ضایعات فضایی، تابش ها و دیگر امواج مغناطیسی فضایی بمباران می شود که می توانند آینده زندگی بشر را تهدید کنند اما میدان مغناطیسی زمین که یکی از وظایفش از بین بردن تابش ها و ذرات تهدید کننده می باشد اغلب اوقات به خوبی با آن ها مقابله می کند.

ذرات باردار رها شده از خورشید قبل از رسیدن به زمین و جذب شدن به قطب های زمین، حدود 93 میلیون مایل (150 میلیون کیلومتر) طی می کنند.

هنگامی که این ذرات از محافظ مغناطیسی زمین عبور می کنند با اتم ها و مولکول های اکسیژن، نیتروژن و دیگر عناصر، ترکیب شده و نمایش نور خیره کننده ای در آسمان قطب شمال و جنوب ایجاد می کنند.

شفق قطبی در نیمکره شمالی و قطب شمال به نام aurora borealis (شفق شمالی) و در نیمکره و قطب جنوب به نام aurora australis (شفق جنوبی) شناخته شده است.

زیباترین تصاویر شفق قطبی شمالی و جنوبی
زیباترین تصاویر شفق قطبی شمالی و جنوبی

علت رنگ های شفق قطبی

شفق قطبی معمولا به رنگ های صورتی، سبز، زرد، آبی، بنفش و گاهی نارنجی و سفید دیده می شود زیرا برخورد ذرات باردار با عنصر اکسیژن باعث ایجاد رنگ زرد و سبز و برخورد آن ها با عنصر نیتروژن باعث ایجاد رنگ های قرمز، بنفش و گاهی آبی می شود.

نوع برخوردها نیز در رنگ شفق قطبی تاثیرگذار است به عنوان مثال نیتروژن اتمی باعث ایجاد صحنه های آبی رنگ شده و نیتروژن مولکولی صحنه های ارغوانی رنگ تولید می کند.

رنگ ها تحت تاثیر ارتفاع نیز می باشند به عنوان مثال رنگ سبز معمولا در مناطقی تا ارتفاع 150 مایل و رنگ قرمز در ارتفاعات بالای 150 مایل ظاهر می شود در حالی که رنگ آبی معمولا تا ارتفاع 60 مایل و رنگ بنفش بالای 60 مایل دیده می شود.

این انوار ممکن است به صورت یک نوار ثابت از رنگ ها یا زمانی که شعله های خورشیدی قوی تر است به صورت پرده رقصانی از رنگ های متغیر ایجاد شود.

تاریخچه شفق قطبی

تا هزاران سال قبل شفق قطبی برای مردم بسیار عجب و منشا خرافات و ترس بود، نقاشی های حکاکی شده در غاری در فرانسه که به حدود 30 هزار سال پیش برمی گردد این پدیده طبیعی را به تصویر کشیده است.

مردم بر این باور بودند که شفق شمالی علامت پیشگویی حوادثی همچون جنگ یا ویرانی بودند.

بسیاری از فیلسوفان کلاسیک، نویسندگان و اخترشناسان از جمله ارسطو، دکارت، گوته و هالی نیز در در آثار خود به شفق شمالی اشاره کرده اند.

در سال 1616 گالیله برای اولین بار از کلمه انگلیسی aurora borealis برای این پدیده استفاده کرد و این نام تا امروز روی آن باقی مانده است.

aurora نام الهه رومی افسانه ای سپیده دم و کلمه Boreas در زبان یونانی به معنای باد شمالی می باشد.

همانطور که قبلا اشاره شد شفق قطبی هم در قطب شمال و هم قطب جنوب رخ می دهد اما از آن جا که زندگی در قطب جنوب نسبت به قطب شمال سخت تر است اغلب افراد برای دیدن آن به قطب شمال مسافرت می کنند.

بهترین مناطق برای دیدن شفق قطبی کجاست؟

بهترین نقاط جهان برای مشاهده شفق قطبی نواحی آلاسکا و شمال کانادا می باشد اما مسافرت به این مناطق نیز چندان آسان نیست. کشورهایی همچون نروژ، سوئد و فنلاند نیز چشم انداز خوبی به شفق قطبی دارند.

درطول دوره های فعال شعله های خورشیدی، شفق قطبی را می توان در اسکاتلند و شمال انگلیس نیز مشاهده کرد.

زیباترین عکس های شفق قطبی
زیباترین عکس های شفق قطبی

بهترین زمان برای مشاهده شفق قطبی

اگرچه شفق قطبی شمالی همیشه قابل مشاهده است اما معمولا زمستان بهترین زمان برای رصد این پدیده شگفت انگیز می باشد زیرا سطح آلودگی نوری هوا کمتر و هوا تمیزتر است.

سپتامبر، اکتبر، مارس و آوریل نیز بهترین ماه های رصد شفق قطبی محسوب می شوند.

از آن جا که انوار شفق قطبی معمولا تا دو روز بعد از بالاترین میزان سطح فعالیت خورشیدی روشن تر و واضح تر هستند، سازمان های فضایی همچون ناسا و اداره ملی اقیانوس و جو نیز همواره فعالیت های خورشیدی را مانیتور کرده و بازه های زمانی خاصی که بهترین وقت برای مشاهده شفق قطبی می باشد را اعلام می کنند.

عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی
عکس های شفق قطبی

منبع: space