افسردگی دوران بارداری چیست؟ چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟

افسردگی بارداری چیست؟

افسردگی بارداری به عنوان نوعی از افسردگی بالینی شناخته می شود که در بسیاری از بانوانی که دوران بارداری خود را سپری می کنند دیده می شود.

افسردگی بارداری چیست؟
افسردگی بارداری چیست؟

یکی از دلایل لزوم توجه به این نوع از افسردگی این است که می تواند زمینه ساز افسردگی پس از زایمان نیز باشد.

این افسردگی در حدود 10 درصد از بانوان باردار در سطح جهان، رخ می دهد که البته بیشترین تعداد آن هم در کشورهای جهان سوم دیده می شود.

شواهد نشان می دهد که درمان افسردگی مادران منجر به بهبود و تقویت رشد و نمو نوزادان شان شده و احتمال بروز اسهال و سو تغذیه را در این نوزادان کاهش می دهد.

آگاهی از سلامت روانی مادر و پدر قبل از تولد نوزاد از این جهت اهمیت دارد که به شما کمک می کند والدین بهتری برای کودک خود بوده و سلامت نوزادتان را هم به نحو مطلوبی بهبود و ارتقا ببخشید.

در ادامه این مقاله با علل، علائم و راه ها و روش های مدیریت و درمان افسردگی دوران بارداری بیشتر آشنا می شوید. با پرشین استار همراه باشید؛

در ادامه بخوانید : رهایی از افسردگی شدید

علل افسردگی در دوران بارداری چیست؟

اگرچه احتمالا افسردگی بارداری در بین زنانی که دارای سابقه افسردگی هستند، بیشتر رخ می دهد اما این موضوع به هیچ وجه قابل اجتناب نیست.

از این رو مهم است که زنانی که سابقه مسائل و معضلات بهداشت روان دارند این مطلب را به ماما و یا پزشک معالج خود اطلاع دهند تا آن ها بتوانند درباره این موضوع برنامه ریزی، مراقبت و پشتیبانی لازم را داشته باشند.

بخش دیگری از عواملی که احتمال ابتلا به افسردگی قبل از زایمان را بالا می برد معمولا مربوط به بارداری های ناخواسته، سو استفاده های عاطفی و جسمی و همچنین نگرانی های مربوط به روابط زناشویی و نیز مشکلات مالی است.

در مقاله اخیری که توسط یک مرکز تحقیقاتی به نام (The BabyCenter) ارائه شده، این گونه اظهار شده است که : سال هاست متخصصان به اشتباه معتقد بودند که هورمون های حاملگی، مادران باردار را در برابر افسردگی محافظت می کند و پس از زایمان به دلیل افت سطح هورمون ها، مادران در معرض افسردگی قرار می گیرند.

پس از آن و با مشاهده موارد متعدد افسردگی در دوران بارداری، ادعا شد که یکی از عوامل بروز افسردگی در دوران قبل از زایمان، عدم تعادل هورمونی است.

اما امروزه اطلاعات بسیاری به دست آمده که نشان می دهد این ادعاها کامل نیست و علل دیگری هم برای افسردگی مادران در دوران قبل از زایمان وجود دارد.

رایج ترین این عوامل عبارتند از :

  • نگرانی مادران از تغییراتی که پس از این رویداد مهم (تولد کودک)، در زندگیشان رخ می دهد
  • نگرش منفی مادر به تغییرات ظاهری خود مانند افزایش وزن، شکم بزرگ، تغییر شیوه راه رفتن و …
  • نارحتی از محدودیت هایی که به واسطه بارداری در شیوه زندگی مادران رخ می دهد
  • نگرانی مادر از این که همسرش یا اقوام چه احساسی به فرزندی که قرار است متولد شود، خواهند داشت
  • فکر کردن در مورد مشکلاتی که در بارداری های قبلی وجود داشته است

لازم به ذکر است که ممکن است این نگرانی ها در بسیاری از مادران وجود داشته باشد ولی این به معنای افسرده بودن آنها نیست. همانطور که گفته شد این نگرانی ها زمانی که با تمرکز وسواس گونه و نیز مجموعه ای از عوامل دیگر که در بالا به برخی از آن ها اشاره شد توام شوند، می توانند باعث ایجاد افسردگی بارداری شوند.

علائم افسردگی بارداری چیست؟

افسردگی بارداری می تواند در هر مرحله ای از دوران بارداری اتفاق بیفتد.

بسیاری از علایمی که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد به عنوان “عوارض جانبی بارداری” شناخته می شوند. اما عامل مهمی که بایستی در اینجا به آن توجه شود این است که زنان بارادار در صورت شدت یافتن و یا چند برابر شدن این علایم بایستی به طور جدی تحت نظر یک متخصص قرار بگیرند.

علایم زیادی برای افسردگی دوران بارداری وجود دارد اما اگر از لیست زیر چند مورد را در رفتار خود مشاهده و یا تجربه کرده اید پیشنهاد می کنیم که با یک متخصص در این باره صحبت کنید.

  • کمبود انرژی و خستگی شدید
  • احساس شکست عاطفی
  • اشک ریختن های مداوم
  • اضطراب مزمن
  • احساس انزوا و یا گناهکار بودن
  • عدم توانایی در تمرکز و مشکل در به خاطر سپردن مطالب
  • احساس کرختی
  • تحریک پذیری شدید
  • خواب بیش از حد یا نا کافی، یا بی قراری در خواب
  • تمایل به خوردن بیش از حد، یا بی میلی شدید نسبت به غذا
  • کاهش یا افزایش وزن بی ارتباط با بارداری
  • از دست دادن تمایل به رابطه زناشویی
  • احساس ترس از همه چیز از جمله بارداری
  • غمگین بودن مداوم
  • خوشحال نبودن از تولد قریب الوقوع نوزاد
  • عدم توانایی ارتباط برقرار کردن با کودک در حال رشد در شکم مادر
  • فکر کردن راجع به مرگ و خودکشی

همانطور که قبلا نیز گفته شد، برخی از این عوامل به عنوان علائم بارداری شناخته می شوند که زیاد نگران کننده نیستند اما برخی از آن ها به طور واضحی خطرناک هستند.

بنابراین وجود آگاهی در این زمینه توسط مادر یا شریک زندگی وی می تواند از وقوع افسردگی جلوگیری کرده و یا مقابله با آن را ساده تر و سریع تر سازد.

نحوه مدیریت و درمان افسردگی بارداری

1. صحبت کنید

اول از همه سعی نکنید یک زن فوق العاده به نظر برسید. کار های کمتری انجام دهید و خودتان را بیش از حد خسته نکنید.

کسی را پیدا کنید که بتوانید با او صحبت کنید. اگر هیچ دوست صمیمی ای ندارید که بتوانید با او صحبت کنید، بسیاری از گروه های پشتیبانی آنلاین و حتی شبکه های مجازی و رسانه های اجتماعی وجود دارند که می توانید از طریق آن ها با دیگران صحبت کنید.

داشتن یک گروه مجازی با افرادی که مثل شما باردارند، می تواند چه قبل از زایمان و چه بعد از زایمان برای شما بسیار مفید باشد.

2. از همسالان خود کمک بخواهید

حمایت و همراهی گروهی از همسالان، می تواند برای کمک به مادری که مبتلا به افسردگی دوران بارداری است بسیار کمک کننده باشد. حتی اگر بتوانید با کسی که شرایط مشابه به شما را در گذشته داشته و آن را پشت سر گذاشته صحبت کنید، مطمعنا احساسات بسیار بهتری را تجربه خواهید کرد.

3. از دارو های ضد افسردگی استفاده کنید

پزشک معالج شما ممکن است برای تان دارو های ضد افسردگی را تجویز کند که می توانند به کاهش بسیاری از علائم متوسط تا شدید افسردگی قبل از زایمان کمک کنند.

داروهای ضد افسردگی زیادی وجود دارند که استفاده از آنها در هنگام بارداری یا شیردهی بی خطر است، اما در رابطه با این موضوع به هیچ وجه خودسرانه عمل نکرده و حتما با پزشک خود صحبت کنید تا اطمینان حاصل کند که دارو های انتخاب شده برای شما مناسب است یا خیر.

همچنین بدون تجویز پزشک داروهای ضد افسردگی را در دوران بارداری متوقف نکرده و یا تغییر ندهید چرا که احتمال عود کردن مجدد افسردگی بسیار زیاد خواهد بود.

4. مشاوره و روان درمانی کنید

صحبت های درمانی، مانند مشاوره و روان درمانی به شما این فرصت را می دهد تا به عوامل اساسی که در ایجاد افسردگی شما نقش داشته اند پی ببرید و همچنین رویکردتان را نسبت به موضوعات مختلف تغییر دهید.

اگر یکی از دوستان و آشنایان تان می توانند یک روان درمانگر را به شما معرفی کند، حتما از این کار استقبال کنید. در زمان انتخاب روان درمانگر هم حتما به مجوز فعالیت او که از سوی مراجع معتبر صادر شده توجه نمایید.

5. با همسرتان بیشتر وقت بگذرانید

تجربه افسردگی – به ویژه در دوران بارداری – مسلما احساسات نا خوشایندی را به همراه دارد، اما بایستی بدانید که شما تنها نیستید. سعی کنید با همسرتان در مورد مشکلات تان صحبت کرده و از او بخواهید که برای به دست آوردن احساسات مثبت، شما را همراهی کند.

با همسرتان زمان بیشتری را سپری کنید و با او بیشتر زمان بگذرانید. مطمعن باشید که این بهترین کاری است که می توانید انجام دهید.

6. استرس تان را کاهش دهید

یکی از فرضیه های قدیمی در مورد افسردگی این است که افرادی که دچار افسردگی می شوند، دچار نقصی در انتقال دهنده های عصبی هستند. اما در حال حاضر فرضیه هایی نیز وجود دارند که حاکی از تاثیر استرس، بر وقوع افسردگی هستند.

حاملگی هم خود باعث تغییرات و استرس های زیادی می شود. بنابراین با کار هایی مانند پیاده روی، مدیتیشن، ورزش سبک و نیز مصرف میوه ها و سبزیجات می توانید به کاهش استرس و در نتیجه کاهش احتمال افسردگی کمک کنید.

7. وضعیت مزاجی خود را بهبود ببخشید

یکی از تاثیرات استرس بر بدن، به هم خوردن وضعیت مزاجی افراد است. در صورتی که مزاج افراد شرایط متعادلی نداشته باشد، باعث نوسان در اشتها و نیز خلقیات آن ها می شود.

بنابراین با کنترل استرس و نیز تغذیه صحیح که برای دوران بارداری مناسب باشد، هم به سلامت خود و هم به سلامت فرزندتان کمک کنید. استفاده از گروه های مختلف غذایی و نیز مصرف انواع ویتامین ها کمک بسیار شایانی در این زمینه به شما خواهد کرد.

منبع : lifehack