ترب کوهی چیست و چه خواصی برای سلامتی بدن دارد؟

اگر به چاشنی های تند و تیز علاقه دارید یا طرفدار سبزیجات ریشه ای هستید احتمالا با ترب کوهی آشنا هستید و طعم تند و قوی آن را چشیده اید.

خواص ترب کوهی
خواص ترب کوهی

ترب کوهی از سبزیجات چلیپایی پر خاصیت هم خانواده کلم بروکلی، کلم و خردل و بومی اروپای جنوب شرقی است که امروزه در سراسر دنیا یافت می شود، ریشه این گیاه بیشتر به دلیل عطر و طعم قوی آن شناخته شده و به عنوان ادویه یا چاشنی غذاها کاربرد گسترده ای دارد.

ترب کوهی دارای پیشینه تاریخی خوبی در زمینه طب سنتی است، در قرون وسطی از برگ و ریشه این گیاه به عنوان دارو استفاده می کردند و در حال حاضر نیز همه قسمت های گیاه در طب سنتی کاربرد دارد.

جالب است بدانید:

  • هنگام برش دادن و خرد کردن ریشه ترب کوهی رایحه قوی آن آزاد می شود که از روغن خردل موجود در آن نشات می گیرد، این روغن از ترکیبات طبیعی گلوکوزینولات ها ساخته شده است.
  • ترب کوهی طعم تند شبیه ریشه ریزوم یا واسابی دارد که به نام ترب کوهی ژاپنی نیز شناخته شده است، هر دو متعلق به یک خانواده گیاهی هستند و از خمیر واسابی اغلب به عنوان جایگزینی برای ترب کوهی استفاده می شود.
  • طبع ترب کوهی گرم و خشک است.
  • ترب کوهی برخلاف نام انگلیسی آن (horseradish) برای اسب ها سمی است!

در ادامه بخوانید : ترب سیاه چه خاصیتی دارد؟

خواص دارویی و فواید ترب کوهی

1. ضد سرطان

ترب کوهی حاوی ترکیبات گلوکوزینولات است، همان طور که قبلا گفتیم طعم تند این ریشه گیاهی نیز از این ترکیبات نشات گرفته است و به همین دلیل خاصیت ضد سرطانی پیدا کرده است.

گلوکوزینولات ها در دنیای گیاهان نقش مهمی بر عهده دارند: حفاظت از گیاه در برابر محیط های سمی و خشن! و ریشه ترب کوهی سرشار از این ترکیبات – 10 برابر بیشتر از کلم بروکلی – می باشد، بنابراین مصرف حتی اندکی از آن هم مفید خواهد بود.

تحقیقات به این نتیجه رسیده اند که مصرف این ریشه گیاهی به خصوص برای از بین رفتن سلول های سرطان سینه و روده بزرگ مفید است، همچنین به نظر می رسد بتوان در آینده از گلوکوزینولات ها در شیمی درمانی و پیشگیری از سرطان نیز استفاده کرد.

جالب است بدانید آماده سازی این ریشه – مثلا برش دادن و کوبیدن آن – خواص ضد سرطانی ترب کوهی را افزایش می دهد.

2. سرشار از آنتی اکسیدان ها

ترب کوهی حاوی مقادیر زیادی ترکیبات آنتی اکسیدانی است، مطالعات نشان داده برخی آنتی اکسیدان های موجود در ترب کوهی ضد جهش های سلولی هستند که یعنی از بدن در برابر جهش هایی که به آسیب های دائمی بدن منجر شده و از عوامل بروز بیماری های قلبی و چند اختلال دژنراتیو دیگر هستند محافظت می کنند.

3. ضد میکروب و ضد باکتری

روغن خردل که طعم تند ترب کوهی، واسابی و خردل از آن ناشی می شود روغنی بی رنگ است که خاصیت ضد میکروبی فوق العاده دارد.

قابلیت ضد میکروبی و ضد باکتریایی ریشه ترب کوهی توسط پژوهش های متعدد تایید شده و مصرف آن از بروز بسیاری از عفونت ها پیشگیری می کند.

4. بیماری های تنفسی

اجداد ما از خاصیت آنتی بیوتیکی این ریشه خوشمزه اطلاع داشتند و به همین دلیل از آن در طب سنتی برای درمان برونشیت، سینوزیت، سرفه و سرماخوردگی استفاده می کردند، امروزه نیز به مدد تحقیقات علمی انجام شده خاصیت آنتی بیوتیکی ترب کوهی به اثبات رسیده است.

بوی تند این سبزی چلیپایی نیز باعث دفع خلط از دستگاه تنفسی فوقانی شده و از عفونت جلوگیری می کند.

5. عفونت ادراری

همان طور که احتمالا متوجه شده اید ترب کوهی به لطف خواص ضد باکتریایی و ضد میکروبی خوبی که دارد به درمان عفونت ها از جمله عفونت های حاد ادراری کمک می کند، تا جایی که برخی مطالعات نشان داده تاثیر آن می تواند به مراتب بیشتر از داروهای آنتی بیوتیک باشد، اگرچه نباید بدون مشورت با پزشک آن را جایگزین داروهای شیمیایی کرد.

همچنین گلیکوزید سینیگرین موجود در ریشه ترب کوهی از احتباس آب جلوگیری کرده و به عنوان یک دیورتیک طبیعی عمل می کند که می تواند از عفونت های کلیوی و مجاری ادراری جلوگیری کند.

مصرف ترب کوهی به دلیل ترکیبات آلیل ایزوتیوسیانات خطر ابتلا به سرطان مثانه را کاهش می دهد.

6. هضم و گوارش

ترب کوهی حاوی آنزیم خاصی است که باعث تحریک هضم شده، به تنظیم حرکات روده کمک می کند و یبوست را درمان می کند.

این ریشه گیاهی برای افزایش تولید صفرا در کیسه صفرا نیز مفید است، صفرا بدن را از شر کلسترول اضافی، چربی ها و سایر مواد زائد بدن پاک کرده و به سلامت سیستم گوارش کمک می کند.

ترب کوهی حاوی فیبر نیز می باشد که به نوبه خود از سیستم گوارشی محافظت کرده و از رفلاکس معده، دیورتیکولیت و زخم معده پیشگیری می کند.

7. التهاب و درد

ترب کوهی در استفاده به عنوان داروی مسکّن و کاهش دهنده درد ید طولایی دارد، در یونان باستان از آن به عنوان یک ضد درد طبیعی برای کاهش کمر درد استفاده می شده و امروزه نیز در طب سنتی از آن به عنوان داروی طبیعی کاهنده درد و التهاب مرتبط با سردرد استفاده می شود.

اگرچه تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است اما ترب کوهی اغلب به صورت موضعی برای کاهش درد ناشی از آسیب ها، ورم مفاصل یا التهاب نیز کاربرد دارد که احتمالا از ترکیبات ضد التهابی موجود در آن نشات گرفته است.

8. لاغری و کاهش وزن

ترب کوهی ریشه ای کم کالری و فیبر دار است که می توان از آن به عنوان جایگزینی برای چاشنی های پر کالری یا قندی مانند سس کچاپ یا سس سالاد استفاده کرد.

روغن خردل موجود در این ریشه نیز نقش مهمی در کاهش وزن ایفا می کند، مطالعه حیوانی نشان داده استفاده از روغن خردل در کاهش وزن و افزایش سطح لپتین – هورمون سیری و تنظیم وزن بدن – تاثیر خوبی دارد.

ناگفته نماند افزایش بیش از حد سطح لپتین در بدن ممکن است روی توانایی بدن در تولید و استفاده از این هورمون تاثیر منفی بگذارد.

9. پوست و مو

ترب کوهی به دلیل خاصیت سفید کنندگی برای درمان لکه های خورشیدی که به دلیل قرار گرفتن در معرض نور خورشید روی پوست ایجاد می شود مفید است.

آنتی اکسیدان های موجود در ترب کوهی نیز جریان خون در پوست سر را بهبود بخشیده و به رشد موها کمک می کنند.

10. سایر خواص ترب کوهی

از دیگر خواص این ریشه گیاهی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تقویت سیستم ایمنی بدن
  • تنظیم فشار خون
  • سلامت دهان و دندان
  • بهبود متابولیسم بدن
  • درمان عفونت های سینوسی

ارزش غذایی ترب کوهی

مواد مغذی موجود در 1 قاشق غذاخوری (حدود 15 گرم) ترب کوهی به صورت زیر است:

کالری: 7.2
کربوهیدرات: 1.7 گرم
پروتئین: 0.2 گرم
چربی: 0.1 گرم
فیبر: 0.5 گرم

خرید، نگهداری و نحوه مصرف ترب کوهی

ترب کوهی معمولا در تمام طول سال در تمام نقاط جهان یافت می شود اما بهترین زمان خرید آن فصل بهار است.

طول ریشه ترب کوهی معمولا بین 5 تا 10 سانتی متر است، هنگام خرید به سراغ ترب کوهی های سفت بروید و از خرید ترب های نرم، سبز، بیش از حد خشک و چروکیده و آن هایی که کپک زدگی دارند اجتناب کنید.

از ترب کوهی به صورت خام یا پخته قابل مصرف است و معمولا برای تهیه چاشنی هایی همچون سس و ترشی یا به صورت ریشه خشک شده از آن استفاده می شود.

برگ های این گیاه را می توان به غذاهای مختلف یا سالادها اضافه کرد.

برای نگهداری ترب کوهی باید ریشه ها را داخل نایلون پلاستیکی در یخچال قرار دهید، دقت داشته باشید اگر ریشه ها را برش بزنید به مرور خشک خواهند شد.

بهتر است طی یک تا دو هفته بعد از خرید ترب کوهی آن را مصرف کنید، در صورتی که ریشه ها تیره شده یا کپک زده اند آن ها دور بریزید.

اگر ریشه ترب کوهی را رنده کرده اید توصیه می شود زودتر و طی چند روز بعد آن را استفاده کنید.

اگر قصد فریز کردن این ریشه گیاهی را دارید آن را رنده کرده سپس منجمد کنید. ترب کوهی منجمد تا شش ماه قابل مصرف است.

سس ترب کوهی معمولا تا سه ماه در یخچال و فریزر قابل نگهداری می باشد.

لازم به ذکر است هر چه مدت زمان نگهداری ترب کوهی بیشتر باشد طعم خود را از دست می دهد.

خطرات و عوارض جانبی ترب کوهی

  • روغن خردل موجود در ترب کوهی در برخی افراد باعث تحریک پوست، دهان، بینی، گلو، دستگاه گوارش و مجاری ادراری می شود.
  • آلیل ایزوتیوسیانات ترب کوهی از داخل حفره بینی عبور کرده و ممکن است باعث ایجاد یک واکنش عصبی و حس سوزن سوزن شدن در فرد شود.
  • کودکان ممکن است بیشتر تحت تاثیر طعم و عطر قوی ترب کوهی قرار بگیرند، توصیه می شود تا سن 5 سالگی از مصرف این سبزی در کودکان اجتناب شود.
  • مشخص نشده خوردن ترب کوهی برای زنان باردار یا شیرده بی خطر است یا خیر، بنابراین این افراد بهتر است از ترب کوهی پرهیز کنند.
  • مصرف ترب کوهی در افرادی که مشکل کلیوی دارند باعث افزایش حجم ادرار می شود.
  • افرادی که مشکل گوارشی مانند زخم، بیماری التهابی روده، عفونت و بیماری های مشابه دارند یا از اختلالات تیروئیدی رنج می برند از خوردن ترب کوهی اجتناب کنند.

منابع: draxeverywellhealth