روغن بادام زمینی خوراکی چه خاصیتی دارد؟

روغن بادام زمینی روغن همه کاره گیاهی است که معمولا برای سرخ کردن مواد غذایی، پخت و پز، داخل سس ها یا روی سالاد ها از آن استفاده می شود و به عنوان طعم دهنده در بسیاری از غذا ها به خصوص غذا های آسیای جنوب شرقی و چینی کاربرد گسترده ای دارد.

خواص روغن بادام زمینی
خواص روغن بادام زمینی

این روغن خوش عطر و بو از دانه های گیاه بادام زمینی به دست می آید، نکته جالب درباره این دانه ها این است که برخلاف سایر آجیل ها در دل زمین پنهان شده اند و روغن حاصل از آن ها طعم و عطر آجیلی به غذاها می بخشد.

در این مقاله قصد داریم با خواص روغن بادام زمینی بیشتر آشنا شویم و درباره خصوصیات، ارزش غذایی، مضرات و روش های استفاده از آن بیشتر بدانیم. اگر شما هم در این مورد کنجکاو هستید با پرشین استار همراه شوید.

جالب است بدانید:

  • سابقه استفاده از روغن بادام زمینی به دهه 1800 میلادی برمی گردد، زمانی که فرانسه از این روغن در صنعت صابون سازی استفاده کرد.
  • در طول جنگ جهانی دوم به دلیل قیمت ارزان روغن بادام زمینی و کمبود سایر روغن های پخت و پز محبوبیت این روغن فوق العاده افزایش یافت.
  • این روغن نقطه دود بالایی دارد و به همین دلیل معمولا در سرخ کردن مواد غذایی از آن استفاده می شود.
  • در سال های اخیر برخی منابع ادعا کردند استفاده از روغن بادام زمینی در واکسن ها می تواند برای پیشگیری از بروز علائم آلرژی به بادام زمینی مفید باشد و به همین دلیل این روغن مورد توجه بیشتری قرار گرفت اما این ادعا طی سال های بعد رد شده است.

در ادامه بخوانید : خواص روغن سویا خوراکی چیست؟

خواص دارویی و فواید روغن بادام زمینی

1. سرشار از ویتامین E

روغن بادام زمینی منبع غنی ویتامین E است، ویتامینی پر خاصیت و حیاتی برای بدن که خاصیت آنتی اکسیدانی قوی دارد و بدن برای انجام بسیاری از عملکردهای خود به آن نیاز دارد.

این ویتامین با رادیکال های آزاد مقابله کرده و خطر ابتلا به بیماری های مزمن همچون برخی سرطان ها و بیماری های قلبی و همچنین آب مروارید را کاهش می دهد، با زوال عقل مرتبط با افزایش سن مقابله می کند، سیستم ایمنی بدن را تقویت و از بدن در برابر باکتری ها و ویروس های مختلف محافظت می کند.

ویتامین E به تولید گلبول های قرمز خون و پیام رسانی بهتر بین سلول ها کمک کرده و مانع لخته شدن خون می شود.

لازم به ذکر است با مصرف 1 قاشق غذاخوری روغن بادام زمینی می توانید 11 درصد نیاز بدن به ویتامین E را برطرف کنید.

2. پیشگیری از بیماری های قلبی

روغن بادام زمینی سرشار از هر دو نوع چربی های تک غیر اشباع و چند غیر اشباع است که برای سلامت قلب مفید هستند و شواهد علمی نشان داده مصرف این چربی ها خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد.

به عنوان مثال همه ما از مضرات سطح بالای کلسترول بد و تری گلیسیرید خون در بدن آگاه هستیم و می دانیم هر دو عامل زمینه ساز بروز بیماری های قلبی هستند، این در حالیست که طبق مطالعات انجام شده جایگزین کردن چربی های اشباع شده با چربی های تک غیر اشباع و چند غیر اشباع به کاهش سطح آن ها در بدن کمک می کند.

3. دیابت

مطالعات نشان داده چربی های تک غیر اشباع و چند غیر اشباع به کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت کمک می کنند، این مسئله چندان عجیب نیست چون مصرف هر نوع چربی به همراه کربوهیدرات ها باعث کند شدن جذب قند در دستگاه گوارش شده و مانع افزایش ناگهانی قند خون می شود اما چربی های تک غیر اشباع و چند غیر اشباع تاثیر بیشتری در این زمینه دارند.

دیابتی های عزیز توجه داشته باشند اگر به جای چربی های اشباع شده از این نوع چربی ها استفاده کنند ترشح انسولین در بدن آن ها افزایش پیدا می کند و از آن جا که انسولین در جذب بهتر گلوکز به سلول ها کمک می کند، کنترل قند خون بهتر صورت می گیرد.

4. سرشار از امگا 6

روغن بادام زمینی منبع خوب امگا 6 است اما نمی توان گفت این ویژگی صد در صد جزو فواید آن محسوب می شود!

امگا 6 از اسیدهای چرب ضروری و نوعی چربی اشباع نشده است که بدن ما قادر به تولید آن نمی باشد و از آن جا که نقش مهمی در رشد بدن و عملکرد طبیعی مغز دارد و حضورش برای سلامتی بدن ضروری می باشد بدن برای تامین این ماده باید دست به دامان مواد غذایی مصرفی شود.

با این وجود برخلاف اسیدهای امگا 3 که به کاهش التهاب در بدن کمک می کنند امگا 6 التهاب را افزایش داده و مصرف بیش از حد آن می تواند خطر بیماری های التهابی همچون بیماری های قلبی، چاقی، بیماری التهاب روده و سرطان را افزایش دهد.

بعضی مطالعات نیز از ارتباط مصرف بیش از حد چربی های امگا 6 و ابتلا به سرطان سینه در خانم ها خبر داده اند.

روغن بادام زمینی سرشار از امگا 6 و فاقد اسیدهای چرب امگا 3 است و مصرف آن ممکن است باعث بر هم خوردن تعادل این دو نوع اسید چرب و مشکلات سلامتی در بدن شود.

خواص روغن بادام زمینی برای پوست و مو

5. ضد پیری

روغن بادام زمینی خاصیت ضد پیری دارد و این خاصیت از ویتامین E موجود در آن نشات می گیرد که با رادیکال های آزاد مقابله کرده و مانع بروز زود هنگام علائم پیری مانند چین و چروک و خطوط ناخوشایند روی پوست صورت می شود.

6. درمان خشکی پوست

استفاده موضعی از روغن بادام زمینی به دلیل خاصیت مرطوب کنندگی آن به درمان خشکی پوست کمک می کند، کافیست مقداری از این روغن را روی پوست صورت و نواحی مورد نظر مالیده و بگذارید 20 دقیقه بماند.

7. افزایش رشد مو

ویتامین E و سایر چربی های موجود در روغن بادام زمینی برای موها مفید هستند، به ضخیم شدن تارهای مو و درمان مو خوره کمک می کنند و باعث ترمیم موهای آسیب دیده می شوند.

8. شوره و پسوریازیس

روغن بادام زمینی به دلیل خاصیت مرطوب کنندگی و آنتی اکسیدانی به درمان شوره و پسوریازیس پوست سر کمک می کند.

انواع روغن بادام زمینی

روغن بادام زمینی به شیوه های مختلف تولید می شود، عطر و طعم این روغن با توجه به نوع پردازش انجام شده متفاوت است و می تواند طیف گسترده ای از طعم ها – از طعم ملایم و شیرین گرفته تا طعم قوی و آجیلی – داشته باشد. انواع روغن بادام زمینی عبارتند از:

1. روغن بادام زمینی فراوری شده

این نوع روغن بادام زمینی به عنوان بهترین نوع روغن بادام زمینی برای سرخ کردن عمیق شناخته شده و معمولا در فست فود از آن استفاده می شود.

لازم به ذکر است سطح پردازش انجام شده در این روغن تا حدی بالا است که پروتئین های عامل بروز واکنش های آلرژیک موجود در آن از بین می روند، همچنین فرایند تصفیه باعث شده روغن حاصل طعم غذاهای سرخ شده در خود را جذب نکند، به همین دلیل می توان چند ماده غذایی مختلف را در این روغن سرخ کرد بدون آن که مواد غذایی طعم هم را بگیرند.

2. روغن بادام زمینی برشته

این نوع روغن بادام زمینی تصفیه نشده است و از بادام زمینی برشته به دست می آید، به همین دلیل طعم و عطر آجیلی قوی خود را حفظ کرده و معمولا در تفت دادن مواد غذایی از آن استفاده می شود یا به عنوان طعم دهنده به سس ها، مارینادها یا روی سالاد افزوده می شود.

ناگفته نماند هنگام تولید این روغن بسیاری از مواد مغذی موجود در آن از جمله فیتواسترول ها و ویتامین E حفظ می شوند.

3. روغن بادام زمینی سرد فشرده

برای تهیه این نوع روغن بادام زمینی به جای استفاده از حرارت بالا از خرد کردن بادام های زمینی استفاده می شود و به همین دلیل مواد مغذی و طعم آجیلی موجود در آن نسبت به سایر روش ها بیشتر حفظ می شود.

4. روغن بادام زمینی ترکیبی

بسیاری از تولید کنندگان، روغن بادام زمینی را با سایر روغن های با طعم مشابه اما ارزان تر مانند روغن سویا مخلوط می کنند تا روغن آن ها برای سرخ کرده ایده آل باشد. این کار برای مصرف کنندگانی که بودجه کمی دارند مناسب تر است.

روغنی که با روغن بادام زمینی ترکیب می شود معمولا نقطه دود نسبتا بالایی دارد.

آیا روغن بادام زمینی برای پخت و پز مناسب است؟

همان طور که گفتیم روغن بادام زمینی خواص زیادی دارد و به دلیل قیمت ارزان، طعم خوب و نقطه دود نسبتا بالا می تواند نسبت به بسیاری از روغن های دیگر برای پخت و پز مناسب تر باشد.

با این وجود از آن جا که چربی های غیر اشباع با قرار گرفتن در معرض گرما، هوا، نور خورشید یا رطوبت زودتر از چربی های اشباع شده دچار اکسیداسیون می شوند، استفاده از روغن بادام زمینی در حرارت بالا – با وجود نقطه دود بالایی که دارد – ممکن است باعث تولید رادیکال های آزاد و سایر ترکیبات مضر شود و به همین دلیل گاهی روغن های دیگر برای پخت و پز ترجیح داده می شوند.

یکی دیگر از سوالات رایج درباره روغن بادام زمینی این است که آیا می توان از این روغن چندین بار برای سرخ کردن مواد غذایی استفاده کرد؟

بله! این کار امکان پذیر است اما دقت داشته باشید کیفیت روغن بعد از هر باز استفاده کاهش پیدا می کند، همچنین هر بار لازم است مواد غذایی سرخ شده را به طور کامل از روغن جدا کنید.

برای نگهداری این روغن نیز به یاد داشته باشید اگر درب ظرف روغن باز نشده باشد معمولا بین 1 تا 2 سال تازه می ماند اما اگر احساس کردید روغن حالت مه آلود پیدا کرده، رنگ آن عوض شده یا بوی بدی می دهد بهتر است از مصرف آن اجتناب کنید.

ارزش غذایی روغن بادام زمینی

1 قاشق غذاخوری (حدود 14 گرم) روغن بادام زمینی حاوی مواد مغذی زیر است:

کالری: 119
چربی: 13.5 گرم

عوارض جانبی و مضرات روغن بادام زمینی

  • روغن بادام زمینی تصفیه شده حساسیت زا نیست اما افرادی که به بادام زمینی حساسیت دارند ممکن است با مصرف خوراکی یا موضعی روغن بادام زمینی تصفیه نشده دچار واکنش های آلرژیک غذایی شوند. آنافیلاکسی از واکنش های آلرژیک خطرناک و گاهی کشنده است، از دیگر علائم آلرژیک می توان به مشکلات تنفسی، ورم لب و گلو، حالت غش، سرگیجه و احتقان قفسه سینه اشاره کرد.
  • اگر به بادام زمینی آلرژی دارید از مصرف خوراکی و موضعی آن حتی در مقادیر اندک اجتناب کنید و در مهمانی ها یا رستوران حتما از مواد به کار رفته در غذا سوال کنید زیرا ممکن است از این روغن در غذاها استفاده شده باشد.
  • زنان باردار و مادران شیرده در مصرف روغن بادام زمینی احتیاط کنند و قبل از استفاده حتما با پزشک مشورت کنند.
  • گیاه بادام زمینی اغلب با سموم دفع آفات به شدت سم پاشی شده و ممکن است به نوعی سم قارچی به نام آفلاتوکسین آلوده باشد، از عوارض جانبی این ماده می توان به روده نشت کننده یا افزایش خطر ابتلا به سرطان کبد اشاره کرد.

منابع: healthline draxe stylecraze