خواص کنگر فرنگی | 10+ خاصیت خارق العاده آرتیشو برای سلامتی و لاغری + طرز استفاده

کنگر فرنگی یا آرتیشو از انواع گیاهان خاردار و بومی نواحی مدیترانه است و حدود 140 گونه مختلف از آن یافت شده که تنها 40 نوع آن قابل خوردن می باشد.

عکس گیاه کنگر فرنگی
عکس گیاه کنگر فرنگی

کنگر فرنگی با خارهای تیز روی حاشیه برگ هایش شناخته شده و قسمت خوراکی آن که معمولا قلب گیاه نامیده می شود در واقع جوانه گل کنگر فرنگی می باشد که قبل از شکفتن گل کنگر فرنگی ایجاد می شود. اگرچه برگ های این گیاه نیز قابل خوردن است.

از جمله خواص کنگر فرنگی می توان به سلامت قلب، لاغری، کاهش کلسترول و فشار خون بالا، مقابله با کم خونی، خاصیت ضد سرطانی، پیشگیری از اسهال، یبوست و دیابت اشاره کرد.

طبع کنگر فرنگی گرم است.

جالب است بدانید:

  • گیاه کنگر فرنگی می تواند تا حدود 2 متر در عرض رشد کرده و ارتفاع آن معمولا به 1 متر می رسد
  • این گیاه گل های بنفش رنگ دارد اما زمانی که گل ها شکوفا می شوند کنگر فرنگی دیگر قابل خوردن نبوده و سفت می شود. به همین دلیل لازم است کنگر فرنگی قبل از رسیدن به مرحله بلوغ برداشت و مصرف شود.
  • پیشینه مصرف کنگر فرنگی به یونان باستان و امپراتوری روآن برمی گردد، در آن زمان کنگر فرنگی کاردون مصرف می شد و امروزه نیز این گیاه در نواحی مدیترانه یافت می شود و به عنوان یکی از مواد غذایی اصلی در رژیم غذایی مدیترانه ای کاربرد دارد.
  • آرتیشو در آن زمان به عنوان یک خوراکی خوشمزه و تقویت کننده طبیعی میل جنسی استفاده می شده است. همچنین اعتقاد بر این بوده کنگر فرنگی به پسردار شدن کمک می کند.
  • جالب است بدانید در دهه 1920 میلادی یک عضو مافیا که به نام “سلطان کنگر فرنگی” مشهور شده بود تمام کنگر فرنگی های ارسالی از کالیفرنیا به نیویورک را با قیمت پایین خریداری و یک شرکت تولید کننده کنگر فرنگی در نیویورک راه اندازی کرد که این گیاه را با سود فراوان به فروش می رساند و تمامی رقبای خود را از میان برداشت، در نهایت شهردار نیویورک فروش و نگهداری آرتیشو در نیویورک را غیرقانونی اعلام کرد، اگرچه این ممنوعیت بعد از یک هفته لغو شد.

در ادامه با پرشین استار همراه باشید تا با بهترین خواص این گیاه شگفت انگیز، طرز استفاده و نگهداری و مضرات آن آشنا شویم.

خواص دارویی و فواید کنگر فرنگی

1. کاهش کلسترول بد خون

عصاره برگ کنگر فرنگی اثر مثبت روی سطح کلسترول خون دارد.

بررسی انجام شده روی 700 نفر نشان داده مصرف مکمل عصاره برگ آرتیشو به مدت 5 تا 13 هفته باعث کاهش کلسترول کلی و کلسترول بد خون می شود.

نتایج مطالعه دیگری که روی 143 فرد بزرگسال با کلسترول بالا انجام شده حاکی از آن است که مصرف روزانه عصاره برگ کنگر فرنگی به مدت 6 هفته کلسترول کلی خون را 18.5 درصد و کلسترول بد خون را 22.9 درصد کاهش می دهد زیرا کنگر فرنگی حاوی آنتی اکسیدان لوتئین است که از ایجاد کلسترول جلوگیری کرده و از سوی دیگر عصاره برگ آن به پردازش کارآمدتر کلسترول کمک کرده و سطح کلی آن را کاهش می دهد.

علاوه بر این نتایج یک مطالعه حیوانی نشان داده مصرف منظم عصاره کنگر فرنگی به کاهش 30 درصدی کلسترول بد خون و کاهش 22 درصدی تری گلیسیرید خون کمک می کند.

از سوی دیگر مطالعات تایید می کنند که عصاره آرتیشو باعث بهبود سطح کلسترول خوب در افرادی که از کلسترول بالا رنج می برند می شود.

2. تنظیم فشار خون

عصاره کنگر فرنگی برای افرادی که فشار خون بالا دارند مفید است.

مطالعه انجام شده روی 98 مرد با فشار خون بالا نشان داده مصرف روزانه عصاره کنگر فرنگی به مدت 12 هفته فشار خون دیاستولیک و سیستولیک را به طور متوسط به ترتیب 2.76 میلی متر جیوه و 2.85 میلی متر جیوه کاهش داده است.

این که عصاره کنگر فرنگی چگونه به کاهش فشار خون کمک می کند هنوز مشخص نشده اما آزمایش لوله آزمایشی و حیوانی نشان داده که این عصاره، آنزیم eNOS در بدن را بهبود می بخشد که نقش مهمی در گشادسازی عروق خونی دارد.

به علاوه آرتیشو منبع خوب پتاسیم است که به تنظیم فشار خون کمک می کند.

اگرچه تمرکز این مطالعات روی عصاره کنگر فرنگی بوده و مشخص نیست که آیا کنگر فرنگی کامل نیز همین خاصیت را دارد یا خیر.

3. سلامت کبد و کبد چرب

عصاره برگ کنگر فرنگی می تواند از کبد در برابر آسیب ها محافظت کرده و رشد بافت جدید کبدی را افزایش دهد. همچنین به افزایش تولید صفرا – که از عوامل کمک پاک کننده کبد از سموم مضر می باشد – کمک می کند.

در مطالعه ای مشخص شد مصرف عصاره کنگر فرنگی در موش هایی صحرایی آسیب کبدی را کاهش داده و به بهبود سطح آنتی اکسیدان و عملکرد بهتر کبد بعد از اوردوز دارویی کمک کرده است.

مطالعات انسانی نیز اثر مثبت عصاره کنگر فرنگی روی سلامت کبد را تایید کرده اند، به عنوان مثال در آزمایشی که روی 90 فرد مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی انجام شد مشخص شده مصرف روزانه 600 میلی گرم عصاره کنگر فرنگی به مدت 2 ماه باعث بهبود عملکرد کبد می شود.

نتایج تحقیق روی افراد بزرگسال چاق مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی نیز نشان داده مصرف روزانه این عصاره به مدت 2 ماه باعث کاهش التهاب و چربی کبد شده است.

محققان بر این باورند این خاصیت آرتیشو از آنتی اکسیدان های خاص موجود در آن از جمله سینارین و سیلمارین نشات می گیرد. اگرچه برای تایید قطعی اثر عصاره کنگر فرنگی در درمان بیماری های کبدی نیاز به تحقیقات بیشتری می باشد.

4. سندرم روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریک پذیر بیماری است که روی سیستم گوارش اثر منفی گذاشته و می تواند موجب درد معده، گرفتگی، اسهال، نفخ و یبوست شود.

در مطالعه ای روی افراد مبتلا به این سندرم مشخص شد مصرف عصاره برگ کنگر فرنگی برای 6 هفته به کاهش علائم آن کمک می کند. به علاوه در 96 درصد شرکت کنندگان، عصاره برگ کنگر فرنگی تاثیری مشابه و حتی بیشتر از دیگر درمان های رایج مانند مصرف داروهای ضد اسهال و ملین ها داشته است.

مطالعه دیگر روی 208 فرد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر نیز نشان داده مصرف روزانه 1 تا 2 کپسول عصاره برگ کنگر فرنگی به مدت 2 ماه علائم این بیماری را تا 26 درصد کاهش داده و کیفیت زندگی را تا 20 درصد بهبود می بخشد.

کنگر فرنگی دارای خاصیت ضد اسپاسم است که می تواند اسپاسم عضلانی رایج در سندرم روده تحریک پذیر را کاهش داده و به تعادل باکتری های روده و رفع التهاب کمک کند.

نتایج به دست آمده از مطالعات امیدوار کننده است با این حال به تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.

5. ضد سرطان

سلول های سرطانی در اثر اکسیداسیون و فعالیت بیش از حد رادیکال های آزاد در بدن رشد می کنند و آنتی اکسیدان ها دقیقا همان چیزی هستند که بدن ما برای مقابله با رادیکال های آزاد نیاز دارد، آرتیشو سرشار از این آنتی اکسیدان های ضد سرطان از جمله روتین، کورستین، سیلیمارین و اسید گالیک می باشد.

به عنوان مثال سیلیمارین در مطالعات حیوانی و لوله آزمایشی برای پیشگیری و درمان سرطان پوست موثر بوده است.

مطالعات منتشر شده در هر دو مجله فیزیولوژی سلولی و مجله پزشکی اکسیداتیو و طول عمر سلولی نشان داده عصاره های پلی فنولی موجود در بخش های خوراکی کنگر فرنگی نیز رشد سلول های سرطان سینه را کاهش می دهد.

اگرچه تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.

خواص و فواید کنگر فرنگی
خواص و فواید کنگر فرنگی

6. سلامت قلب

مصرف کنگر فرنگی و عصاره آن با کاهش سطح کلسترول بد، از بین بردن التهاب و بهبود جریان خون به سلامت قلب کمک می کند.

لازم به ذکر است افرادی که از کلسترول بالا رنج می برند بیش از سایرین در معرض بیماری های قلبی، ایست قلبی و سکته قرار دارند.

از سوی دیگر کنگر فرنگی اثر مثبت روی سطح قند خون دارد که خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی و متابولیک را کاهش می دهد.

7. کاهش وزن و لاغری

آرتیشو حاوی مقادیر فراوانی فیبر است که برای عملکردهای مهم بدن ضروری می باشد. فیبر به بدن کمک می کند تا ضایعات اضافی، کلسترول، شکر و سموم موجود در خودش را دفع کرده و باعث سم زدایی بدن می شود.

مطالعات نشان داده مصرف زیاد فیبر محلول – نوعی فیبر که در کنگر فرنگی یافت می شود – راهی عالی برای از بین بردن چربی های احشایی مضری است که در اطراف اندام های مهم بدن تجمع کرده و باعث بیماری های مختلف می شوند.

رژیم غذایی سرشار از فیبر باعث احساس سیری طولانی مدت در فرد شده، به حفظ وزن سالم کمک می کند و خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ، بیماری های قلبی و غیره را کاهش می دهد.

8. بهبود هضم

همانطور که اشاره کردیم کنگر فرنگی منبع غنی فیبر است که به بهبود عملکرد سیستم گوارش کمک کرده و با تحریک باکتری های مفید روده ای خطر ابتلا به سرطان های مرتبط با روده، یبوست و اسهال را کاهش می دهد.

در مطالعه ای که روی 12 فرد بزرگسال انجام شده مشخص شد شرکت کنندگانی که هر روز و به مدت 3 هفته عصاره کنگر فرنگی حاوی اینولین مصرف کردند بهبودی قابل توجهی در وضعیت باکتری های روده ای داشته اند.

عصاره کنگر فرنگی همچنین به درمان علائم سوء هاضمه از جمله نفخ، تهوع و سوزش سر دل کمک می کند.

مطالعه روی 247 فرد مبتلا به سوء هاضمه نشان داده مصرف روزانه عصاره برگ کنگر فرنگی برای 6 هفته به کاهش علائم نفخ و احساس پری ناراحت کننده کمک کرده است.

سینارین موجود در کنگر فرنگی نیز اثر مثبت در تحریک تولید صفرا دارد که باعث تسریع حرکات روده و هضم بهتر برخی چربی ها می شود.

9. قند خون و دیابت

کنگر فرنگی و عصاره برگ آن به کاهش قند خون کمک می کند.

مطالعه انجام شده روی 39 فرد بزرگسال دارای اضافه وزن نشان داده که مصرف روزانه لوبیا قرمز و عصاره کنگر فرنگی به مدت دو ماه برای کاهش سطح قند خون ناشتا مفید است، هرچند مشخص نیست این اثر تا چه حد زیاد باشد.

مطالعه دیگری نیز نشان داده مصرف آرتیشو آب پز در وعده های غذایی باعث کاهش قند خون و انسولین 30 دقیقه بعد از مصرف می شود. این اثر تنها در بزرگسالانی دیده شده که به سندرم متابولیک مبتلا نبوده اند.

این که عصاره کنگر فرنگی چگونه روی قند خون اثر مثبت دارد هنوز مشخص نشده اما به نظر می رسد فعالیت آلفا گلوکوزاید – آنزیمی که نشاسته را به گلوکز تبدیل کرده و باعث افزایش قند خون می شود – را کند می کند.

اگرچه به تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.

10. پیشگیری از کم خونی

یک فنجان کنگر فرنگی حدود 10 درصد نیاز روزانه بدن به آهن را تامین می کند. در حالی که بسیاری از مردم گمان می کنند محصولات حیوانی مانند گوشت گاو و تخم مرغ بهترین منابع آهن موجود هستند اما آهن در برخی محصولات گیاهی از جمله کنگر فرنگی نیز به وفور یافت شده و بخصوص برای گیاهخواران بسیار مفید است.

کمبود آهن در خانم ها – مخصوصا در دوره پیش از یائسگی – و همچنین کودکان بسیار شایع تر است و می تواند به خستگی، تضعیف سیستم ایمنی بدن، کاهش تمرکز و اختلالات گوارشی مانند سندرم روده تحریک پذیر و سندرم روده سوراخ منجر شود.

اما کم خونی از مهم ترین عوارض احتمالی کمبود آهن است که طی آن بدن قادر به تولید مقدار کافی هموگلوبین نبوده و اکسیژن رسانی به اندام های مختلف بدن دچار اختلال می شود. مصرف غذاهای غنی از آهن راه عالی برای جلوگیری از کم خونی و سایر عوارض آن می باشد.

11. سلامت پوست

آنتی اکسیدان های موجود در آرتیشو از پیری و خشکی پوست جلوگیری می کند و سیستم ایمنی قوی برای حفظ سلامت پوست ضروری است.

ایمنی بدن تا حد زیادی به سلامت دیواره روده و مقدار مواد مغذی دریافتی بدن و جذب خوب آن ها بستگی دارد و سلامت سیستم ایمنی نشان دهنده آن است که بدن چقدر می تواند از سلامت پوست در برابر عفونت ها و باکتری های مضر محافظت کند.

اثر مثبت کنگر فرنگی روی سیستم گوارشی، روده و کبد باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شده و به درمان سریع آسیب های پوستی، سوختگی یا آسیب های ناشی از قرار گرفتن در معرض سموم و آلودگی های محیطی کمک می کند.

خرید کنگر فرنگی

هنگام خرید کنگر فرنگی دقت کنید که برگ های آن به رنگ سبز تازه و برخی برگ های زیرین آن بنفش به نظر برسد، کنگر فرنگی نباید ظاهری بی آب و خشک داشته باشد و برگ های آن باید بسته باشد در این صورت تازه بوده و خوردن آن راحت تر است.

برای تست تازه بودن کافیست تکه ای از برگ آن را فشار دهید اگر صدای آن حالت تیزی و تردی داشت یعنی کنگر فرنگی تازه است.

کنگر فرنگی سایز متوسط تقریبا اندازه توپ تنیس و سایزهای کوچک تر آن اندازه توپ گلف هستند.

برای نگهداری ساقه کنگر فرنگی های نشسته را جدا کرده و داخل کیسه پلاستیکی در یخچال قرار دهید. بهتر است تا یک هفته بعد از خرید مصرف شود.

طرز استفاده از کنگر فرنگی
طرز استفاده از کنگر فرنگی

طریقه مصرف و پختن کنگر فرنگی

هر دو برگ و قلب آرتیشو را می توان در آشپزی استفاده کرد.

کنگر فرنگی را می توان به روش های مختلف بخارپز، آب پز، کبابی، برشته شده یا سرخ شده مصرف کرد.

قبل از استفاده کنگر فرنگی را زیر آب سرد به خوبی بشویید. معمولا در طول رشد، یک غشای ملایم روی کنگر فرنگی ایجاد می شود که می توانید از برس آشپزخانه یا حوله نیز برای تمیز کردن آن کمک بگیرید.

قبل از پخت، به اندازه 2.5 سانتی متر از بالای کنگر فرنگی – مطابق تصویر بالا – را به صورت افقی برش زده و برگ های آن را به آرامی از هم باز کنید در این صورت به راحتی می توانید به آن چاشنی اضافه کنید.

بخار پز کردن پرطرفدارترین روش پخت کنگر فرنگی و راه عالی برای حفظ مواد مغذی و آنتی اکسیدان های آن است.

برای بخار پز کردن کنگر فرنگی را داخل سبد مخصوص بخارپز کردن قرار داده در حالی که قسمت ساقه آن به سمت بالا باشد و آن را روی ظرف پر از آب در حال جوشیدن به مدت 30 دقیقه بخار پز کنید. دقت کنید آب نباید با سبد در تماس باشد. می توانید مقداری سیر و لیمو نیز برای خوش طعم شدن به کنگر فرنگی اضافه کنید.

برای پخت کنگر فرنگی می توانید آن را به مدت 40 دقیقه در دمای 177 درجه سانتی گراد داخل فر قرار دهید.

برای جلوگیری از قهوه ای شدن کنگر فرنگی هنگام پختن می توانید اندکی آب لیمو روی آن بریزید.

ارزش غذایی کنگر فرنگی

مواد مغذی موجود در 1 عدد کنگر فرنگی متوسط (120 گرم) عبارت است از:

کالری:64
کربوهیدرات: 14.3 گرم
پروتئین: 3.5 گرم
چربی: 0.4 گرم
فیب: 10.3 گرم

عوارض جانبی و مضرات کنگر فرنگی

مصرف کنگر فرنگی در کمتر از یک درصد مردم ممکن است باعث بروز گاز روده و واکنش های آلرژیک شود.

در برخی موارد مصرف کنگر فرنگی به دلیل افزایش جریان صفرا، باعث تشدید علائم انسداد مجاری صفراوی می شود، اگر دچار این عارضه هستید از مصرف کنگر فرنگی و عصاره آن بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.

افزایش جریان صفراوی خطر بروز سنگ صفرا را نیز افزایش می دهد، بنابراین افرادی که دچار سنگ کیسه صفرا هستند لازم است در مصرف آن احتیاط کنند.

زنان باردار و مادران شیرده از مصرف کنگر فرنگی اجتناب کنند.

در حال حاضر اطلاعات کافی درباره دوز مصرف کنگر فرنگی موجود نیست اما به نظر می رسد دوز معمول مصرف عصاره برگ کنگر فرنگی بین 300 تا 600 میلی گرم و سه بار در روز می باشد.

منبع: draxehealthline