روغن کنجد (به انگلیسی : Sesame Oil) یک روغن گیاهی خوراکی است که از دانه های کنجد گرفته می شود و معمولا به عنوان روغن پخت و پز در غذاهای چینی، ژاپنی و خاورمیانه ای استفاده می شود.
روغن کنجد طعم آجیلی متمایزی دارد و به دلیل فواید مختلف آن برای سلامتی، می تواند جایگزین سالم تری برای بسیاری از روغن های پخت و پز دیگر در نظر گرفته شود.
دو نوع روغن کنجد وجود دارد :
- روغن تهیه شده از دانه های خام : طعمی لطیف و خنثی و ظاهری روشن دارد
- روغن تهیه شده از دانه‌های بو داده : طعمی غنی تر و آجیلی تر و ظاهری تیره دارد
با پرشین استار همراه باشید تا با خواص دارویی روغن کنجد برای سلامتی زنان و مردان، پوست و مو و همچنین عوارض و مضرات آن آشنا شوید.
فواید روغن کنجد چیست؟
1. سرشار از مواد مغذی است
یک قاشق غذاخوری روغن کنجد حاوی مواد مغذی زیر می باشد :
- کالری : 124
- پروتئین : 0 گرم
- چربی : 14 گرم
- کربوهیدرات : 0 گرم
- ویتامین E : حدود 0.196 میلی گرم
- ویتامین K : حدود 1.9 میکروگرم
2. حاوی آنتی اکسیدان هاست
روغن کنجد حاوی سسامول و سسامینول (دو آنتی‌اکسیدان قوی)، ویتامین E و فیتواسترول هاست. آنتی اکسیدان ها آسیب سلولی ناشی از رادیکال های آزاد را کاهش می دهند. تجمع رادیکال های آزاد در سلول ها می تواند منجر به التهاب و بیماری شود.
این روغن حاوی لیگنان ها است، ترکیبی که به مبارزه با رادیکال های آزاد در بدن کمک می کند و آسیب سلولی ناشی از آن ها را به حداقل می رساند.
3. برای قلب مفید است
روغن کنجد حاوی اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 است که هر دو چربی های غیراشباع چندگانه هستند که به جلوگیری از بیماری های قلبی و ایجاد پلاک در شریان ها کمک می کنند.
روغن کنجد سطح تری گلیسیرید را کاهش داده و سطح لیپوپروتئین با چگالی بالا (کلسترول خوب) را افزایش و خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد.
4. به کاهش فشار خون کمک می کند
دانه های کنجد حاوی روی، آهن و منیزیم هستند که ممکن است به تولید گلبول های قرمز خون و بهبود گردش خون و متابولیسم کمک کنند.
چربی های غیراشباع چندگانه، ویتامین E، سسامول و سسامین ممکن است فشار خون را کاهش دهند.
5. خواص ضد التهابی دارد
سسامین التهاب مزمن را کاهش می دهد و از تاثیر باکتری ها و قارچ های مختلف بر پوست جلوگیری می کند. التهاب می تواند منجر به چاقی، بیماری های قلبی و بیماری های کلیوی شود.
به طور سنتی روغن کنجد در طب تایوانی برای درمان درد مفاصل، دندان درد، بریدگی ها، خراش ها و گرفتگی های قبل از قاعدگی استفاده می شود.
6. سلامت استخوان را بهبود می بخشد و آرتروز را درمان می کند
روغن کنجد ممکن است ناراحتی و التهاب مرتبط با آرتروز را کاهش دهد. این حاوی ویتامین K است که سلامت استخوان را بهبود می بخشد.
مطالعات روی جوندگان گزارش داده است که روغن کنجد به طور مؤثر آرتروز را درمان می کند. با این حال تأثیر این روغن بر آرتروز هنوز از طریق مطالعات روی انسان اثبات نشده است.
7. سطح قند خون را بهبود می بخشد
روغن کنجد ممکن است نقش مهمی در تنظیم طولانی مدت قند خون، به ویژه در افراد مبتلا به دیابت، داشته باشد.
مطالعه ای روی 46 بزرگسال دیابتی نشان داد که مصرف روغن کنجد به مدت 90 روز، قند خون ناشتا و سطح هموگلوبین A1c (شاخصی از تنظیم مزمن قند خون) را به طور قابل توجهی کاهش می دهد.
8. سلامت مو را بهبود می بخشد
روغن کنجد ممکن است به حفظ رنگ طبیعی مو، بهبود قدرت و درخشندگی مو و به حداقل رساندن ریزش مو کمک کند.
اثرات ضد باکتریایی روغن کنجد می تواند به از بین بردن عوامل بیماری زا که ممکن است به پوست سر یا مو حمله کنند، کمک کند.
9. به تسکین استرس، اضطراب و افسردگی کمک می کند
روغن کنجد دارای اسید آمینه ای به نام تیروزین است که به طور مستقیم با فعالیت سروتونین در مغز مرتبط است. مصرف روغن کنجد با کاهش استرس و بهبود خلق و خو مرتبط است.
10. ضد آفتاب طبیعی است
مطالعات نشان می دهد که آنتی اکسیدان های موجود در روغن کنجد ممکن است از پوست در برابر آسیب اشعه ماورا بنفش (UV) محافظت کنند. روغن کنجد می تواند تا 30 درصد در برابر اشعه ماورا بنفش مقاومت کند، در حالی که سایر روغن ها فقط تا 20 درصد در برابر آن مقاومت می کنند.
یک مطالعه در سال 2018 که توسط دانشگاه ایالتی کالیفرنیا انجام شد، گزارش داد که استفاده موضعی از روغن کنجد روی پوست ممکن است به ایجاد یک لایه محافظ و محافظت از پوست در برابر اشعه های مضر UV کمک کند.
11. برای سلامت پوست مفید است
روغن کنجد سرشار از چربی های اشباع نشده است که به کاهش التهاب و کاهش آسیب پوستی کمک می کنند.
روغن کنجد به افزایش خاصیت ارتجاعی و نرمی پوست و کاهش استرس اکسیداتیو کمک می کند و در نتیجه لکه های پیری و پیری زودرس را کاهش می دهد.
در برخی موارد، روغن کنجد حتی برای درمان بیماری های قارچی پوست نیز استفاده شده است.
12. ممکن است پتانسیل ضد سرطانی داشته باشد
مطالعات نشان می دهد که روغن کنجد ممکن است سرشار از سسامول، لیگنان و سسامین باشد که ممکن است به القای آپوپتوز و جلوگیری از رشد سلول های سرطانی در مورد سرطان روده بزرگ کمک کند.
13. به افزایش گردش خون در بدن کمک می کند
روغن کنجد سرشار از چربی های امگا 3 است که به بهبود گردش خون کمک می کند. جریان خون به اندام ها و بافت ها را بهبود می بخشد و سبک زندگی سالم تری را تضمین می کند.
14. ممکن است از آسیب DNA جلوگیری کند
سسامول دارای خواص آنتی اکسیدانی است که ممکن است به محافظت در برابر آسیب DNA ناشی از تشعشع کمک کند.
موارد مصرف روغن کنجد
1. آشپزی
از روغن کنجد می توان برای تفت دادن، سرخ کردن، پختن غذا و تهیه سالاد استفاده کرد.
2. مو
روغن کنجد را روی پوست سر بمالید و به مدت دو تا سه دقیقه به آرامی موهای خود را ماساژ دهید. به مدت 20 تا 25 دقیقه آن را روی پوست نگه دارید و سپس موهای خود را با شامپو و آب گرم بشویید.
3. پوست
- به عنوان یک ضد آفتاب عمل می کند
- می تواند به درمان آکنه کمک کند
- زخم ها را بهبود می بخشد
- به عنوان یک درمان ضد پیری عمل می کند
- به از بین بردن حلقه های تیره دور چشم و چین و چروک کمک می کند
4. دندان ها
از روغن کنجد می توان برای روغن کشی به منظور سفید شدن دندان ها استفاده کرد.
عوارض و مضرات روغن کنجد
آلرژی
کنجد نهمین آلرژن شایع است که تقریبا 0.2 درصد از جمعیت ایالات متحده به آن حساسیت دارند. آلرژی به کنجد می‌تواند از خفیف تا شدید (آنافیلاکسی) متغیر باشد و با علائمی مانند مشکل در تنفس، سرگیجه و ایست قلبی (نادر) مشخص می شود.
چاقی و افزایش وزن
اگرچه روغن کنجد سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 است که برای قلب مفید هستند، اما کالری بالایی دارد. مصرف بیش از حد آن می تواند منجر به عوارض ناخواسته ای از جمله افزایش وزن شود.
تداخل دارویی
روغن کنجد تاثیر مثبتی بر فشار خون و سطح قند خون دارد. با این حال، ممکن است منجر به افت شدید فشار خون یا سطح قند خون در افرادی شود که برای این بیماری ها دارو مصرف می کنند.
منبع : medicinenet
