به زبان ساده، کمال گرایی به معنای تلاش بیش از اندازه برای بینقصبودن است. افراد مبتلا به آن میخواهند در مسیر موفقیت قدم بردارند، اما وسواس زیادی برای خوببودن به خرج میدهند. فرد کمال گرا با ترس از شکست و وسواس به جزئیات از ورود به بسیاری از زمینهها خودداری میکند و با تعویقاندازی کارهای مختلف، سعی دارد که خود را از شکست دور نگه دارد. کمالگرایی یا به قول غربیها پرفکشنیسم به تربیت در کودکی، فشارهای اجتماعی و عوامل متنوع دیگر وابسته است. سختگیری کمالگرایان نسبت به خود باعث میشود که عملکرد تحصیلی و شغلی خوبی نداشته باشند. سلامت روان آنها زیر سوال میرود و روابط اجتماعی مطلوبی هم ندارند. کمالگرایی در نوجوانان هم دیده میشود و اثرات منفی بسیاری به بار میآورد.

کمال گرایی چیست؟
کمال گرایی (perfectionism) تلاش افراطی برای بیعیببودن است. این اصطلاح برای توصیف اشخاصی استفاده میشود که در مواجهه با وظایف خود در زندگی و چالشهای مختلف، سعی میکنند که هیچ ایراد و نقصی نداشته باشند. اما از قدیم گفتهاند، هیچچیز بینقص نیست. همه انسانها نقصها و کمبودهایی دارند و امکان اینکه امور مختلف را بیعیب و ایراد پیش ببرند، اصلاً وجود ندارد. در نتیجه، چنین رویکردی نسبت به زندگی باعث بروز مشکلاتی مانند اضطراب و عدم رضایت از خود میشود.
کمال گرایی به معنای داشتن انتظارات و استانداردهای بسیار بالا و دقیق است. افراد مبتلا به آن فکر میکنند که همه چیز باید کاملاً درست و با رعایت جزئیات پیش برود. برای بسیاری از افراد، کمال گرایی از دوران کودکی شروع میشود. اغلب اوقات، شخصیتهای مهم زندگی مانند والدین یا معلمها روی نگاه کودکان در این زمینه اثر میگذارند. در واقع، نقش آنها در کمالگراشدن بچهها در زندگی بسیار پررنگ است.
کمال گرایی و اهمال کاری
ممکن است در نگاه اول، در پاسخ به کمال گرایی چیست ، بگویید که کمالگرایی و اهمالکاری دو ویژگی متضاد به نظر برسند. باید بگوییم که این طور نیست. کمالگرایی به معنای تلاش برای بهترینبودن است. برتری همیشه آسان نیست و افراد کمال گرا هم از ترس اینکه به هدف خود نرسند، بسیاری از کارها را به تعویق میاندازند و در انجام آنها، اهمال و کوتاهی میکنند. در واقع به دلایل زیر، کمالگرایی منجر به اهمالکاری میشود:
- ترس از قضاوت
- ترس از شکست
- اضطراب و استرس
- تعیین استانداردهای غیر واقعی
اهمالکاری و کمالگرایی میتوانند منجر به ایجاد چرخهای معیوب شوند. هرکدام از اینها دیگری را تقویت میکند.
از کجا بدانیم درگیر کمال گرایی هستیم؟
امکان دارد که کمالگرایی به طور مستقیم تشخیص داده نشود، اما علائمی وجود دارند که میتوانند به شما در تشخیص این مشکل کمک کنند. در ادامه، تعدادی از مشخصات افراد کمالگرا را آوردهایم:
- استانداردهای بسیار بالا دارند و فشار زیادی برای رسیدن به آنها به خود وارد میکنند.
- با اشتباهات کوچک هم کنار نمیآیند و در نتیجه تحت استرس قرار میگیرند.
- اشتیاق زیادی به نظم و ایجاد ساختاری ثابت برای هر چیز دارند.
- از ترس موفقنشدن، کارهای خود را به تعویق میاندازند.
- مدام به نتیجه نهایی فکر میکنند و دچار اضطرابند.
در سطوح شدید کمالگرایی، زندگی فرد بسیار دلهرهآور میشود و استرس زیادی را تجربه میکند. در نتیجه، ابتکار عمل را از دست میدهد و مجموعهای از شکستها را تجربه میکند. مراجعه به دکتر روانشناس در زمینه شناخت این مشکل با تست کمال گرایی و درمان آن مفید است.
دکتر روانشناس یا مشاور روانشناس، متخصصی است که به تشخیص و درمان مشکلات عاطفی، رفتاری و شناختی افراد میپردازد و روابط انسانی را بهبود میبخشد. این
متخصص با استفاده از روشهای مختلفی همچون مشاهده، مصاحبه و تستهای روانشناسی، به تحلیل وضعیت روانی افراد و شناسایی اختلالات آنها دست مییابد.
اختلالات روانشناختی رایج مانند افسردگی، اسکیزوفرنی، اضطراب، وسواس، استرس، اختلالات شخصیت، اختلالات رفتاری و اعتیاد، از جمله مسائلی هستند که دکتر روانشناس با استفاده از روشهای رواندرمانی به درمان آنها میپردازد. تخصصهای مختلفی مانند روانشناسی بالینی، روانشناسی کودک و نوجوان، روانشناسی خانواده و روانشناسی صنعتی وجود دارند که هر کدام در موقعیتهای خاصی به کار میآیند.
اگر به بهبود سلامت روان خود نیاز دارید، از خدمات مشاورهای و درمانی یک دکتر روانشناس بهرهمند شوید. همین حالا نوبت خود را از طریق سایت دکتردکتر رزرو کنید و به سمت آرامش و سلامت روان گام بردارید.
علت کمال گرایی چیست؟
روح و روان انسان بسیار پیچیده است. کمالگرایی میتواند نتیجه عوامل و دلایل متنوعی باشد. از دلایل اصلی این مشکل میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم. اینها عللی هستند که روانشناسان و محققان بنا به مطالعه و تجربه شناسایی کردهاند. شناخت دلیل کمالگرایی میتواند نقش مهمی در رفع و کنترل آن داشته باشد.
توقعات بالای والدین
اگر والدین از کودک انتظارات بسیار بالایی داشته باشند، گامهایی جدی به سمت کمالگراکردن او برمیدارند. کودکی که مدام تحت فشار قرار دارد و از او رسیدن به اهدافی خاص را میخواهند، در مسیر کمال گرایی قرار میگیرد. تربیت سختگیرانه و انتقادی هم میتواند باعث شود که کودک برای جلب رضایت والدین، به دنبال کمال باشد.
عزت نفس پایین و ویژگیهای شخصیتی
افرادی که عزت نفس پایینی دارند، با دستیابی به کمال و موفقیت میخواهند ارزش خود را اثبات کنند. برخی از ویژگیهای شخصیتی و ترس از شکست هم از عوامل کمالگراشدن هستند. برخی از باخت میترسند و برای همین سعی دارند با رعایت همهچیز در مسیری کمالگونه، خود را از این ترس دور نگه دارند.

چه افرادی بیشتر درگیر کمال گرایی میشوند؟
برخی از افراد بیشتر از دیگران مستعد کمالگراشدن هستند. برای مثال، در گروههای زیر، بیشتر شاهد بروز رفتارهای کمالگرایانه هستیم. اگر شما هم در این دستهبندیها قرار میگیرید، باید بیشتر حواستان را جمع کنید:
- دانشآموزان و دانشجویان: فشارهای تحصیلی و انتظارات افراد و جامعه باعث کمالگرایی افراد میشوند.
- مبتلایان به اختلالات اضطرابی: کسانی که دچار اختلال وسواس فکری/عملی یا موارد مشابهاند، در معرض کمالگرایی هستند.
- افراد شاغل در مشاغل نیازمند به تمرکز: شاغلان در رشتههایی مانند پزشکی، مهندسی و حسابداری بیشتر میل به کمالگرایی دارند.
دقت کنید که قرارداشتن در این دستهبندیها لزوماً باعث کمالگرایی نمیشود.
کمال گرایی چگونه درمان میشود؟
اگر متوجه شدید که کمالگرایی بیشتر شبیه به باری بر دوشتان تبدیل شده و باعث ایجاد انگیزه و حرکت نمیشود، باید به دنبال درمان آن بروید. یادتان باشد که شاید این ویژگی از نظر عوام مفید به نظر برسد، اما در واقعیت و از نظر روانشناسی این طور نیست. کمالگرایی نوعی مشکل روان است که باید پیگیری و درمان شود. راهکارهای زیر در این زمینه، پیشنهاد میشوند:
خود را تحت فشار نگذارید
لزومی ندارد که همیشه برنده و بهترین باشید. این ایده را در خود پرورش دهید و فشار بردن و بهترینشدن را از روی دوشتان بردارید. همه اشتباه میکنند و امکان دارد که در زمینههای مختلفی توانایی کافی برای موفقیت را نداشته باشند. بنابراین، با رهاکردن خود از انتظارات بالا و تلاش برای اولشدن، زندگی سالمتری را پیش بگیرید.
واقعبین باشید
در زندگی واقعبین باشید و اهدافی تعیین کنید که امکان دستیابی به آنها وجود دارد. اگر استعدادها یا شرایط زندگی امکان رسیدن به هدفی را فراهم نمیکنند، پس بیهوده خود را درگیر آن نکنید. در تمام زمینهها باید از چنین دیدگاهی بهرهمند شوید. برای مثال، در تحصیل یا کارتان متناسب با امکانات و استعدادهای خود پیش بروید. در این صورت، امکان موفقیت بیشتر میشود و رضایت و خوشحالی بالاتری هم کسب میکنید.
چگونه میتوان از کمال گرایی پیشگیری کرد؟
اگرچه کمالگرایی مثبت در زندگی مفید است، اما اسیرشدن به دام شکل شدید و افراطی آن، حسابی آزارتان خواهد داد. پس بهتر است که با توصیههای زیر، از درگیرشدن با کمالگرایی جلوگیری کنید:
- قبول کنید که همه اشتباه میکنند.
- اهداف واقعبینانه و قابل دستیابی داشته باشد.
- کارهای سخت و دشوار را به بخشهای قابل انجام و کوچک تقسیم کنید.
- همیشه تمرکزتان را فقط معطوف به یک کار در یک زمان خاص کنید و با یک دست چند هندوانه برندارید.
در صورتی که نشانههای کمال گرایی را در خود میبینید و احساس میکنید که تحت فشار هستید، به مشاور مراجعه کنید.
دکتر روانپزشک مسئول تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات روانی، عاطفی و رفتاری است و وظیفه او شامل افزایش انگیزه و بهبود روحیه افراد نیز میشود. این متخصص با تمرکز بر درمان مشکلاتی مانند اختلالات عصبی، کاهش استرس و اضطراب و ارتقای سلامت روحی به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک میکند.
برخی از رایجترین مشکلاتی که نیاز به مشاوره روانپزشکی دارند، شامل افسردگی، اضطراب، وسواس، اختلالات روانی در کودکان و نوجوانان و تاثیرات ناشی از اعتیاد است. دکتر اعصاب و روان با استفاده از روشهای مختلف درمانی و تلاش برای افزایش ارتباط بین بدن و ذهن، به بهبود وضعیت روانی بیماران میپردازد.
این متخصص با تحلیل روانشناسی دقیق بیماران و درک نقش داروها در درمان اختلالات روانی، علاوه بر رواندرمانی، دارو درمانی را نیز با استفاده از داروهای روانپزشکی تجویز میکند.
منبع : سامانه نوبت آنلاین دکتردکتر(https://drdr.ir/)
/ توجه مهم : این مطلب رپورتاژ آگهی بوده و سایت پرشین استار مسئولیتی در قبال محتوای مقاله و خدمات معرفی شده آن ندارد.







